1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 19 դեկտեմբերի 2018թ., 00:00
Դպրոցներից մեկում աշակերտների ծեծկռտուքի պատճառով մեկ երեխա տեղափոխվել է հիվանդանոց Հաղորդման ժամանակ ռուս հեռուստահաղորդավարը ջրով լի բաժակը շպրտել է լեհ փորձագետի վրա (տեսանյութ) Հենրիխ Մխիթարյանի «բարդ» ընտրությունը (լուսանկար) Արտակարգ դեպք Շիրակի մարզում Ի՞նչ է անում ժամանակին սակագնի բարձրացման դեմ բողոքող «կարգին Հայկոն»՝ ներկայիս քաղաքապետ Հայկ Մարությանը Քրեական հեղինակությունները կրկին ժամանել են Հայաստան Անշարժ գույքի շուկան վերստին պասիվանում է, ինչը մտահոգիչ է Քաղավիացիայի կոմիտեի նախագահն ինքնագլուխ հանդիպում է ունեցել Ադրբեջանի քաղավիացիայի վարչության պետի հետ «Կարմիր գծին ենք մոտենում». Ստեփան Դանիելյանը՝ Մամեդյարովի աղմկահարույց հայտարարության մասին Միլոուքիի կենդանաբանական այգին հավաքել է տարվա ամենածիծաղելի կադրերը (տեսանյութ) Կարո Փայլանը ներկայացրել է Թուրքիայի տնտեսության կորուստները Լիլիթ Մակունցը` ԱԺ-ում «Իմ քայլը» խմբակցության ղեկավար Գոռ Երիցյանը երկրորդ ռաունդում նոկաուտի ենթարկեց մրցակցին, Նարեկ Աբգարյանը եւս հաղթեց (Տեսանյութ) ԱՄՆ-ն Թուրքիային Patriot ՀՀՊ կվաճառի Քվեարկությունների նոր կարգ` ԱԺ-ում. քվեարկություններից բացակա պատգամավորները կզրկվեն մանդատից Մխիթար Հարությունյանը չի տիրապետում իրավիճակին. Ծառերի նախատոնական սպանդ Ինչ է լինելու «Իմ քայլի» ներսում Հանձնել ծառայողական մեքենաները. հրահանգ ԱԺ-ում ԱԺ-ում անգամ կահավորման հարցով է Փաշինյանը զբաղվում Առողջապահության նախարարի նոր թեկնածուին առաջ է «բրթում» Արարատ Միրզոյանը Գարիկ Մարտիրոսյանին լավ «տապակել են» ТНТ –ի նոր շոուի ժամանակ Նա պիտի պատժվեր, նրան ընդամենն ազատեցին զբաղեցրած պաշտոնից Հայաստանը՝ 2018 թվականի երկիր Դեպրեսիան ծխախոտից ոչ պակաս է վնասում առողջությունը Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Անջեյ Կասպրչիկին Ապրիլյան պատերազմում հանցավոր անգործություն ցուցաբերած մարդը Փաշինյանի խորհրդական է նշանակվել ՍԵնսացիոն հայտարարություն՝ Ադրբեջանի ԱԳՆ-ից Հիշեցին «Քինգ Դելյուքսի» խայտառակ գործի մասին Երգիչներին, երաժիշտներին մտցնում են հարկային դաշտ. Ռեստորանների գները կտրուկ կբարձրանան Դավիթ Բաբայանը` 6 միլիոն դրամ դրամաշնորհ ստանալու մասին Ալիև. «Ադրբեջանական բանակն ունակ է ոչնչացնել թշնամու ցանկացած ռազմական դիրք» Ձյունածածկ պատմական Անին հայտնվել է լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում (լուսանկարներ) Կինը փորձել է գազալցակայանում լիցքավորել էլեկտրական Tesla-ն (տեսանյութ) Պորոշենկոյի եկամուտը 2018թ. ընթացքում մոտ 12 անգամ ավելացել է Ամերիկյան հոկեյի ակումբի երկրպագուները ռեկորդային քանակով խաղալիքներ են նետել սառույցին. (տեսանյութ) «Սպիտակ»-ը դուրս է մնացել «Օսկար»-ի համար պայքարից 16-ամյա ֆուտբոլիստը Հնդկաստանում ռեկորդային գոլ է խփել. պարզվել է` նա 28 տարեկան է Շումախերն այլևս գամված չէ անկողնուն. նոր մանրամասներ ավտոարշավորդի առողջական վիճակից Աստղագետները հայտնաբերել են Արեգակնային համակարգի ամենահեռավոր օբյեկտը ՌԴ դիրքորոշումը ԼՂ հակամարտության կարգավորման հարցում` խաղաղ կարգավորումն այլընտրանք չունի. Սերգեյ Կոպիրկին Հայաստանը ՄԱԿ-ում դեմ է քվեարկել Ղրիմի հարցով հակառուսական բանաձևին (Լուսանկար) Չինաստանում տղամարդը կուլ է տվել ավելի քան 1 մլն դոլար արժողությամբ գողացված վզնոցը (լուսանկարներ) ՌԴ-ի քաղաքացիության տրամադրման կարգը կփոփոխվի Երեսպաշտություն է, երբ պաշտոնից հեռացնում ես հրամանատարին, քանի որ նրա խոսնակը հանդգնել է ոչ ասել քո թիմի անդամի հիմարությանը Մոսկվայի «Սպարտակը» խաղերին միշտ պատրաստվում է շոգեբաղնիքում` աղջիկների հետ Պորոշենկոն մինչև 1997թ. ուկրաիներեն չի խոսել Ինչո՞ւ է Ռուսաստանը շարունակում զենք վաճառել Ադրբեջանին. ՌԴ դեսպանի պարզաբանումը (Տեսանյութ) Ուկրաինան երկարացրեց ՌԴ-ի հետ առևտրի սահմանափակումը Ալրաղացի Լյովիկի ընկերությունն ավելի քան 1.3 մլն դրամ է պարտք պետբյուջեին ՔՊ-ում շարունակվում են քննարկումները պետական պաշտոններում նշանակումների վերաբերյալ Նկարիչների միությունն այսուհետ եւս դարձավ հեղափոխական, նկարներն էլ կարվեն դուխով Ի՞նչ նպատակ են հետապնդում մարուքյանականներն Արցախում Հանրայինում Վահագն Թեւոսյանին փոխարինեց Պետրոս Ղազարյանը Ադրբեջանում նախագահական հաջորդ ընտրությունները տեղի կունենան 2025-ի ապրիլին Արմեն Սարգսյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Քաթարի Էմիր Շեյխ Թամիմ Բին Համադ Ալ Թանիին Չիկագոն Քիմ Քարդաշյանի կենսաբանական դուստրը չէ՞ Ֆուտբոլիստը դաշտ է մտել եւ ստացել կարմիր քարտ «Բեմբի» մուլտֆիլմի ամենամսյա դիտումը՝ պատիժ 6 սեյվ` 10 վայրկյանում (Տեսանյութ) «Մերկ» զգեստ. Քիմ Քարդաշյանը կրկին ցնցել է համացանցը Անդրեյ Արշավինը կրկին դավաճանել է կնոջը Բեքհեմը էստոնական բաղնիք է գնել Մանվել Գրիգորյանը չի ցանկացել դիմել Եվրոպական դատարան «Մանչեսթեր Յունայթեդը» հեռացրեց Մոուրինյոյին Անսպասելի դատավճիռ. Նորատուսցի Ալիկն եւ Չարբախցի Գեղամն ազատ արձակվեցին «Ռուսաստանի դիրքորոշումը ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի հարցում կազմակերպության ամրապնդումն է» Լոռու մարզում կողոպտել են Նորվեգիայի քաղաքացուն. 3 անձ ձերբակալվել է ՀԱՕԿ-ի աղմկալից հայտարարությունը բռնցքամարտի ֆեդերացիայի նախագահի ընտրության հետ կապված «Գյումրեցի կնոջը սպանած ռուս զինծառայողը պետք է ձերբակալվի ՀՀ օրենսդրության համաձայն». Թևան Պողոսյան Իսկ Մակրոնը շնորհավորեց թանկագին Նիկոլին Գործադուլ Հանրային ռադիոյում՝ ընդդեմ Մարկ Գրիգորյանի Լեւոն Արոնյանը երրորդ տեղի համար պայքարում զիջեց Կարուանային Դպրոցականներն այս տարի վերջին անգամ դպրոց կհաճախեն դեկտեմբերի 21-ին Ի տարբերություն Հայաստանի, Չինաստանում դեռ կոռուպցիան արմատախիլ չի արվել Որոշել են գյուղացիներին դատի տալ. «Փաստ» Դադարեցրեք կեղծ լուրերի տարածումը Կարգին Հայկոն հանձնարարել է վերանայել բոլոր կազմակերպությունների հաստիքացուցակները. «Փաստ» Նիկոլի իշխանափոխության պլանը շատ վաղուց էր գծված. կայացավ այն, ինչի մասին կոդերով խոսել էր Տեր-Պետրոսյանը». «Իրատես» Կարեն Կարապետյանը ՀՀԿ-ից դուրս գալու դիմում է գրել. «Հրապարակ» Նորընտիր խորհրդարանը ՀՀ վարչապետ չի ընտրի. «Փաստ»
Հարցում

Արձագանք Սերժ Սարգսյանի ելույթին

Գործող նախագահի ելույթը տեղական ինքնակառավարման և տարածքային կառավարման մարմիններին նվիրված խորհրդաժողովում հիմնականում հուզական և մակերեսային քննարկման արժանացավ: Հասարակության ընդդիմադիր հատվածը Սերժ Սարգսյանի խոսքի ընդամենը մի հատվածն արձանագրեց, իսկ լրատվամիջոցներին նրա խոսքերը հետաքրքրեցին միայն ներիշխանական պայքարի տեսանկյունից: Ցավոք, բովանդակային վերլուծություն այդպես էլ չեղավ, մինչդեռ խնդիրը չափազանց կարևոր է։

Ելույթում հնչեցրած մի շարք դրույթներ կարող են համարվել երկրի զարգացման տեսլական ու խորքային քայլերի պատրաստակամություն։ Միաժամանակ՝ Ս. Սարգսյանի խոսքում բացակայում էին այլ կարևոր հարցերի պատասխաններ։

«Այլնտրանքային նախագծեր խումբը», կարևորելով տեղական ինքնակառավարման և տարածքային կառավարման խնդիրները, ներկայացնում է խնդրի իր տեսլականները՝ փորձելով ամբողջականացնել մոտեցումները, քանի որ դա անհրաժեշտ է նախ և առաջ պետության շահերի տեսանկյունից՝ անկախ նրանից, թե ով ինչպես է այսօր վերաբերվում իշխանություններին:

Համառոտ նշենք, թե ինչ ուղերձներով հանդես եկավ Սերժ Սարգսյանը:

Սերժ Սարգսյանի շեշտադրումները

- տեղական մարմինները չեն արժանանում լուրջ ուշադրության, և քաղաքական ուժերն ակտիվ չեն մասնակցում այդ մարմինների ձևավորմանը, ինչը վատ է

- համայնքների խոշորացումը ճիշտ գործընթաց է, որովհետև կատարվում է տեղական ռեսուրսների օպտիմալացում, ինչը պետական կառավարման տեսանկյունից դրական գործընթաց է

- համայնքներն իրենք պետք է առաջարկեն իրենց տարածքների զարգացման ծրագրեր, քանի որ իրենցից ավելի լավ իրենց պրոբլեմները ոչ ոք չգիտի

- մենք այնպիսի ենթակառուցվածքներ պիտի ստեղծենք, որպեսզի մարդկանց կենսամակարդակը շեշտակիորեն բարձրանա, և մի քանի տարվա ընթացքում ՀՆԱ արժեքը մեկ շնչի մասով հասնելու է 10 000 դոլարի

- Համայնքների զարգացման հարցում պետք է հաշվի առնել համաշխարհային փորձը, դրա համար պետք է մշակել և իրականացնել վերապատրաստման բազմաթիվ ծրագրեր

- համայնքների զարգացման հարցում մեծ դեր կարող են կատարել նաև մասնավոր հիմնադրամները, որոնց պետք է խրախուսել և այս հարցում իր դերն ունի Հայաստանի ԿԲ

- այսօր մեր տեղական մարմինների ու գործադիր կենտրոնական իշխանությունների կապը լավ չի աշխատում

- պետք է փոխվի մարզպետների դերակատարումը, նրանք պետք է դիտորդի դերում չլինեն

- մարզերում հավաքագրման ցուցանիշները բարձրացնելու համար կառավարությունը պետք է լրացուցիչ շահագրգռման մեխանիզմներ ստեղծի

Մի քանի նախնական հետևություն Սերժ Սարգսյանի խոսքից.

Իշխանություններն անկեղծորեն մտահոգված են Հանրապետության մարզերի ներկայիս տխուր պատկերով, սակայն այս պահին խնդիրների լուծումը տեսնում են հիմնականում տեխնիկական, կառավարչական քայլերի և փոփոխությունների միջոցով: Մինչդեռ մեծ է հավանականությունը, որ նման մեթոդներով այս խնդիրները չեն լուծվի: Միջազգային և, մասնավորապես, եվրոպական փորձն այստեղ կաշխատի, եթե ամբողջական մոտեցում լինի խնդրին :

Ինչ ենք մենք առաջարկում

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբը» գտնում է. եթե երկրում փոխվում է կառավարման ձևը, ապա դա լավ առիթ է՝ փոխելու ողջ տեղական ինքնակառավարման համակարգը:

Եկեք անկեղծ լինենք. այս 21-22 տարիների ընթացքում մեր տեղական ինքնակառավարման համակարգը վերջնականապես քայքայվել է: Այստեղ գրեթե չկան ինքնուրույն մտածող գործիչներ, մարդիկ տեղերում վերջնականապես իրենց օտարված են զգում իշխանությունից: 21-րդ դարում բուռն զարգացում են ապրում ֆեոդալական տեղական բարքերը, որի արդյունքում բնակչության մի մասը, կորցնելով իր ինքնուրույնությունը, դարձել է տեղի իշխանության կցորդը, մյուս մասն ատելությամբ է լցված իշխանությունների հանդեպ ընդհանրապես, իսկ երրորդ մասը հեռանում կամ հեռացել է երկրից:

Այսպիսի պոտենցիալով՝ իրավիճակը հնարավոր չի լինի փոխել պարզապես տեխնիկական լուծումներ առաջարկելով: Տեղերում մարզպետներն իրենց զգում են որպես տեղի ֆեոդալներ, որոնց համար նախագահի կամ վարչապետի խոսքերն արարողակարգային բնույթ ունեն, իսկ քաղաքապետերի ու գյուղապետերի դերը միջնորդ լինելն է հասարակ բնակչի ու մարզպետի միջև: Մարզպետն էլ իր հերթին միջնորդի դեր է կատարում մարզի ու Երևանի միջև:

Մինչև սահմանադրորեն չփոխվեն այս փոխհարաբերությունները, մարզերում ոչինչ հնարավոր չի լինի փոխել:

Առաջին

Երկրում վերջապես պետք է վերականգնել իրական տեղական ինքնակառավարման համակարգը։ Սա 1999 թվականին առաջարկեց վարչապետ Վազգեն Սարգսյանը: Այն է. մարզպետների ինստիտուտը պետք լինի ընտրովի, ինչպես բոլոր քաղաքակիրթ երկրներում: Համայնքների խոշորացման ուղին ճիշտ է, սակայն այստեղ էլ պետք է դրսևորել նրբանկատություն:

Մենք առաջարկում ենք մարզպետների ինստիտուտը դարձնել ընտրովի, ձևավորել նաև մարզային օրենսդիր մարմին-Մարզային Ժողով, որի պատգամավորներին կընտրի մարզի բնակչությունը: Մարզային Ժողովն էլ իր հերթին կընտրի Մարզային Ժողովի Նախագահ և Մարզային Վարչապետ-Մարզպետ՝ Երևանի օրինակով:

Այս դեպքում հնարավոր կլինի վերականգնել իրական ինքնակառավարումը մարզերում, իսկ քաղաքական ուժերի մասնակցությունը տեղական ընտրություններին չի կրի ֆորմալ բնույթ:

Երկրորդ

Մարզն անպայման պետք է ունենա իր մարզային բյուջեն, որը պետք է կազմված լինի տեղական հավաքագրումներից և կենտրոնական իշխանության դոտացիոն ֆոնդից։

Երրորդ

Արմատապես պետք է փոխել հարկային հավաքագրման փիլիսոփայությունը երկրում, այն պետք է դառնա այնպիսին, որի արդյունքում տեղերում կմնա ֆինանսական հոսքերի նկատելի մասը: Բերենք ընդամենը մի քանի օրինակ: Զարգացած եվրոպական երկրներում ֆինանսական հոսքերի 50-70 տոկոսը տեղերում է մնում: Այլ երկրներում, օրինակ՝ Ռուսաստանում կամ Ղազախստանում, այդ ցուցանիշը տատանվում է 30-40 տոկոսի սահմաններում: Հարևան Վրաստանում այն կազմում է 25-30 տոկոս:

Հայաստանում այդ ցուցանիշը տատանվում է 7-10 տոկոսի սահմաններում, և միայն Ադրբեջանի համեմատ ենք մենք լավ վիճակում. այստեղ ցուցանիշը կազմում է 2-3 տոկոս:
Հռետորական հարցադրում ենք ուզում անել: Հնարավո՞ր է արդյոք այս ցուցանիշների պայմաններում տեղերում զարգացնել ինքնուրույն մտածելակերպ, մարդկանց ներշնչել ապագայի հանդեպ հավատ և այլն:

Չորրորդ

Նախագահի կողմից նշած խնդիրներն իսկապես ունեն գրագետ ու հաշվարկված լուծումների անհրաժեշտություն, բայց դրանց մեծ մասն օբյեկտիվորեն հնարավոր է լուծել վերը նշած փոփոխությունների հետ միասին, հակառակ դեպքում դրանք կմնան բարի ցանկություններ։

Հինգերորդ

Բացի վերը նշված հարցադրումներից՝ Սերժ Սարգսյանի խոսքում կար դրույթ, համաձայն որի՝ մի քանի տարում մեկ շնչի մասով ՀՆԱ –ի ցուցանիշը հասցվելու է 10 հազար դոլարի։ Իհարկե, պետության ղեկավարները պետք է պոզիտիվ և հավակնոտ խնդիրներ դնեն, բայց կարևոր է, որպեսզի դրանց հնչեցումն ուղեկցվի փաստարկումների և հիմնավորումների մեխանիզմներով, որպեսզի դրանք չմնան բարի ցանկությունների կարգավիճակում և կարճ ժամանակում չարժեզրկվեն։

Պետք է լինել առավելագույնս օբյեկտիվ և անկեղծ և ընդունել, որ այսօր մեր երկրի գլխավոր հարցը վստահության պակասն է, առանց այդ խնդրի լուծման մեր երկրում իրական պոզիտիվ փոփոխություն հնարավոր չէ իրականացնել: Անհրաժեշտ է գրագետ և համակարգային քայլերով վերականգնել հասարակության հավատը պետության հանդեպ։

Դրանից հետո բովանդակային, տեխնիկական, կառավարչական բոլոր փոփոխությունները կդառնան արդյունավետ՝ անկախ իրենց բարդություններից։

Հայկ Շահինյան

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»

website by Sargssyan