1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 24 հունիսի 2018թ., 00:00
Գերմանիան տասը հոգով հաղթեց Շվեդիային Եւ մեքսիկացիները երգեցին Ռուսաստանում Սերժ Թանկյանը կնոջ հետ Հայաստանում է (լուսանկար) Բելգիան կրկին հաղթեց խոշոր հաշվով Վարչապետ Փաշինյանը շնորհավորել է նախագահ Արմեն Սարգսյանին ծննդյան օրվա առթիվ Իտալացի դարպասապահը հրաժարվել է խաղալ Ադրբեջանում Աբովյանում վերսկսվել են 14-ամյա Հայկի որոնողական աշխատանքները Չինաստանի նախագահը շնորհավորական ուղերձ է հղել ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանին Արցախում վիճաբանության ընթացքում որդին ձեռքով, ապա ցաքատով հարվածել է մորը Նախագահ Արմեն Սարգսյանը ծննդյան 65-ամյակը կտոնի ընտանեկան միջավայրում 1.5 կգ կոկաին է հայտնաբերվել Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության կեղծ գավաթների մեջ (լուսանկար) ԱՄՆ-ում վագրը ցատկել է արգելոցի պատնեշի վրա՝ վախեցնելով այցելուներին (լուսանկարներ, տեսանյութ) ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանին ծննդյան օրվա առթիվ շնորհավորել են Պուտինը, Լուկաշենկոն, Նազարբաեւը ՊՆ-ի «Ուրալ»-ը կողաշրջվել է. Երջանիկ պատահականությամբ պայթյուն տեղի չի ունեցել Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա ևս 4-5 աստիճանով Մալաթիայի «օրենքով գող» «Ալոյի» նկատմամբ դատարանը գրավ է կիրառել Սիսիանը զինաթափվում է. (Լուսանկարներ) Վլադիմիր Պուտինը Արմեն Սարգսյանին շնորհավորական ուղերձ է հղել Ծեծկռտուք «Դիվա» ակումբի մոտ. 2 երիտասարդ տեղափոխվել է հիվանդանոց Հայկ Հարությունյանի որոնողական աշխատանքներն Աբովյանում ավարտվել են անարդյունք Մոսկվայում Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության երկրպագուները պարել են հայկական երգի հնչյունների ներքո (տեսանյութ) Թբիլիսիում կալանավորել են 6 ամսական երկվորյակներին ծեծած դայակին Լիբանանում աղջիկ- ոստիկանները գայթակղիչ հանդերձանքով են աշխատանքի դուրս գալու Ոստիկանությունը Վստրեչի Ապերի փոխարեն այլ անձի էր բերման ենթարկել. խուզարկության մանրամասները (Մանրամասները) Դիմակավորված ու զինված ավազակային հարձակում Սյունիքի մարզում ԱԱԾ-ФСБ՝ նոր մասկի շոուներ ՀԿԵ-ում Լուիշ Ֆիգուն կժամանի Երևան Հայաստանից գողացվածի չափը հայտնի է՝ շուրջ 30 մլրդ դոլար Հայկ Մարությանն անդամագրվել է «ՔՊ» կուսակցու­թյանը Երևանի քաղաքապետ դառնալու համար ANCA-ն կոչ է արել ԱՄՆ կոնգրեսականներին պարզաբանել Ադրբեջանում ամերիկյան Bell-412 ուղղաթիռների հայտնվելը ԱԱ-2018․ Օրվա խաղերի անոնս Վաշինգտոնում կտոնեն հայկական Վարդավառը Սալահը՝ Չեչնիայի պատվավոր քաղաքացի Սցենարը սա է. Փաշինյանը «լայվ» է մտնում, հրաժարական է տալիս ու դուրս է գալիս փողոց Դքի Նորիկի բարեկամ եւ Տիգրան Ավինյանի ազգական Վավիկը՝ ՔԿՎ պետի տեղակալ Մանե Թանդիլյանի հետվերադարձի գինը. Մարուքյան-Թանդիլյան զրույցի մանրամասները Փաշինյանի աներձագի հայտարարագիրը Դոն Պիպոյի կողմնակիցները հորդորում են մանվելական գյուղապետերին ինքնակամ հեռանալ Բրիտանիայում հրաժարվել են գենդերային չեզոք անձնագրեր ներդնել Կատալոնիան խզում է արձանագրային հարաբերությունները Իսպանիայի թագավորական տան հետ Էրդողանը վտանգավոր է ոչ միայն Թուրքիայի, այլև աշխարհի համար Թուրքիայում 2 մլն մարդ է դուրս եկել Էրդողանի դեմ ցույցի Գիտնականները պարզել են սուրճի օրական օգտակար չափաբաժինը ԱԱ-2018 Շվեյցարիան հաղթեց սերբերին. E խումբ ԱԱԾ-ն «Գլոբուս» բիզնես կենտրոնում էր (Տեսանյութ) «Ոսկու աշխարհի» աշխատակից ներկայացած կինը սպառնալիքներ հնչեցնելով հարվածել է «Ազատության» խոսափողին ԱԱԾ-ն մանրամասներ է ներկայացրել Առաքել Մովսիսյանի առանձնատանը կատարված գործողությունների մասին (Տեսանյութ) Անկեղծ հայ զինվորը (Լուսանկարներ) Նիգերիան արեց այն, ինչ չկարողացան անել արգենտինացիները Այց ՀՀ հյուսիս արևելյան սահմանագոտի ԱԱ-2018․ Բրազիլիան հաղթեց Կոստա Ռիկային Ձերբակալվել է «օրենքով գող» համարվող Անդրանիկ Հարությունյանը Թուրքիան ստացավ առաջին F-35 կործանիչների 1-ին խմբաքանակը Արտակ Պողոսյանը նշանակվել է Երևանի ոստիկանապետ Վլադիմիր Պուտինի հետ ձևավորվել են ազնիվ հարաբերություններ. Նիկոլ Փաշինյան Զոհրաբ Մնացականյանը վերահաստատել է ԼՂ խնդիրը բացառապես խաղաղ ճանապարհով լուծելու հանձնառությունը Մոսկվան Վաշինգտոնին մեղադրում է Սիրիայում քիմիական հարձակման մասին կեղծ ապացույցներ ներկայացնելու մեջ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Բախտաձեին վարչապետ ընտրվելու կապակցությամբ Թրամփը կոնֆետներ է նետել Մերկելի առաջ G7 գագաթնաժողովի ժամանակ Թուրքիայում Amnesty International-ի ղեկավարը կմնա անազատության մեջ Հայտնի շվեդական երաժշտական փառատոնը չեղարկվել է բռնաբարությունների պատճառով Ուկրաինան պատժամիջոցներ է սահմանել ռուսաստանյան քաղաքական ուժերի, շարժումների նկատմամբ Արգենտինայի երկրպագուները ծեծել են Խորվաթիայի երկրպագուին Իսրայելի պաշտպանության նախարարը հրաժարվել է այցելել Ադրբեջան Աշոտ Բլեյան. «Չի բացառվում, որ սոցցանցերի «լայվերն» էլ մի օր նմանվեն սերիալների» ԵՄ-ի քաղաքացիները կկարողանան Բրիտանիայում մնալ՝ պատասխանելով «երեք պարզ հարցի» Շատ շնորհքով ներխուժել են․ Առաքել Մովսիսյանը՝ ԱԱԾ գործողությունների մասին (Տեսանյութ) Նորավանի գյուղապետի յուրացումները Ես հավատում եմ ինձ, ընկերներիս, արդարադատությանը. Մանվել Գրիգորյան (տեսանյութ) Փաշինյանը փոխմարզպետներ է նշանակել Մեղադրանք է առաջադրվել «օրենքով գող» համարվող Ալեքսանդր Մակարյանին Տիգրան Բարսեղյանի դուբլը VARDA-ն՝ նուրբ կերպարանքով Արմավիրի քաղաքապետը հրաժարական է տվել Հայտնի եվրապատգամավորը Բրյուսելում իր հյուրերին ներկայանում է որպես հայ Ադրբեջանը ռազմական շքերթի ժամանակ կցուցադրի ամերիկյան Bell-412 ուղղաթիռներ Աշխարհի գավաթի «կոկային արքա»-ի ընկերուհին. սելֆիի և բիկինիի 25-ամյա սիրահարը (Լուսանկարներ) Շվեդական քաղաքի փողոցները «գրոհել» են ահռելի չափերի առնետները Լուկաշենկոն ընտրեց ոչ Ռուսաստանը. Բելառուսը փորձում է մերձենալ ԵՄ-ի հետ Ստամբուլի նորակառույց օդանավակայանում առաջին վայրէջքը կատարել է Էրդողանի ինքնաթիռը
Հարցում

Արձագանք Սերժ Սարգսյանի ելույթին

Գործող նախագահի ելույթը տեղական ինքնակառավարման և տարածքային կառավարման մարմիններին նվիրված խորհրդաժողովում հիմնականում հուզական և մակերեսային քննարկման արժանացավ: Հասարակության ընդդիմադիր հատվածը Սերժ Սարգսյանի խոսքի ընդամենը մի հատվածն արձանագրեց, իսկ լրատվամիջոցներին նրա խոսքերը հետաքրքրեցին միայն ներիշխանական պայքարի տեսանկյունից: Ցավոք, բովանդակային վերլուծություն այդպես էլ չեղավ, մինչդեռ խնդիրը չափազանց կարևոր է։

Ելույթում հնչեցրած մի շարք դրույթներ կարող են համարվել երկրի զարգացման տեսլական ու խորքային քայլերի պատրաստակամություն։ Միաժամանակ՝ Ս. Սարգսյանի խոսքում բացակայում էին այլ կարևոր հարցերի պատասխաններ։

«Այլնտրանքային նախագծեր խումբը», կարևորելով տեղական ինքնակառավարման և տարածքային կառավարման խնդիրները, ներկայացնում է խնդրի իր տեսլականները՝ փորձելով ամբողջականացնել մոտեցումները, քանի որ դա անհրաժեշտ է նախ և առաջ պետության շահերի տեսանկյունից՝ անկախ նրանից, թե ով ինչպես է այսօր վերաբերվում իշխանություններին:

Համառոտ նշենք, թե ինչ ուղերձներով հանդես եկավ Սերժ Սարգսյանը:

Սերժ Սարգսյանի շեշտադրումները

- տեղական մարմինները չեն արժանանում լուրջ ուշադրության, և քաղաքական ուժերն ակտիվ չեն մասնակցում այդ մարմինների ձևավորմանը, ինչը վատ է

- համայնքների խոշորացումը ճիշտ գործընթաց է, որովհետև կատարվում է տեղական ռեսուրսների օպտիմալացում, ինչը պետական կառավարման տեսանկյունից դրական գործընթաց է

- համայնքներն իրենք պետք է առաջարկեն իրենց տարածքների զարգացման ծրագրեր, քանի որ իրենցից ավելի լավ իրենց պրոբլեմները ոչ ոք չգիտի

- մենք այնպիսի ենթակառուցվածքներ պիտի ստեղծենք, որպեսզի մարդկանց կենսամակարդակը շեշտակիորեն բարձրանա, և մի քանի տարվա ընթացքում ՀՆԱ արժեքը մեկ շնչի մասով հասնելու է 10 000 դոլարի

- Համայնքների զարգացման հարցում պետք է հաշվի առնել համաշխարհային փորձը, դրա համար պետք է մշակել և իրականացնել վերապատրաստման բազմաթիվ ծրագրեր

- համայնքների զարգացման հարցում մեծ դեր կարող են կատարել նաև մասնավոր հիմնադրամները, որոնց պետք է խրախուսել և այս հարցում իր դերն ունի Հայաստանի ԿԲ

- այսօր մեր տեղական մարմինների ու գործադիր կենտրոնական իշխանությունների կապը լավ չի աշխատում

- պետք է փոխվի մարզպետների դերակատարումը, նրանք պետք է դիտորդի դերում չլինեն

- մարզերում հավաքագրման ցուցանիշները բարձրացնելու համար կառավարությունը պետք է լրացուցիչ շահագրգռման մեխանիզմներ ստեղծի

Մի քանի նախնական հետևություն Սերժ Սարգսյանի խոսքից.

Իշխանություններն անկեղծորեն մտահոգված են Հանրապետության մարզերի ներկայիս տխուր պատկերով, սակայն այս պահին խնդիրների լուծումը տեսնում են հիմնականում տեխնիկական, կառավարչական քայլերի և փոփոխությունների միջոցով: Մինչդեռ մեծ է հավանականությունը, որ նման մեթոդներով այս խնդիրները չեն լուծվի: Միջազգային և, մասնավորապես, եվրոպական փորձն այստեղ կաշխատի, եթե ամբողջական մոտեցում լինի խնդրին :

Ինչ ենք մենք առաջարկում

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբը» գտնում է. եթե երկրում փոխվում է կառավարման ձևը, ապա դա լավ առիթ է՝ փոխելու ողջ տեղական ինքնակառավարման համակարգը:

Եկեք անկեղծ լինենք. այս 21-22 տարիների ընթացքում մեր տեղական ինքնակառավարման համակարգը վերջնականապես քայքայվել է: Այստեղ գրեթե չկան ինքնուրույն մտածող գործիչներ, մարդիկ տեղերում վերջնականապես իրենց օտարված են զգում իշխանությունից: 21-րդ դարում բուռն զարգացում են ապրում ֆեոդալական տեղական բարքերը, որի արդյունքում բնակչության մի մասը, կորցնելով իր ինքնուրույնությունը, դարձել է տեղի իշխանության կցորդը, մյուս մասն ատելությամբ է լցված իշխանությունների հանդեպ ընդհանրապես, իսկ երրորդ մասը հեռանում կամ հեռացել է երկրից:

Այսպիսի պոտենցիալով՝ իրավիճակը հնարավոր չի լինի փոխել պարզապես տեխնիկական լուծումներ առաջարկելով: Տեղերում մարզպետներն իրենց զգում են որպես տեղի ֆեոդալներ, որոնց համար նախագահի կամ վարչապետի խոսքերն արարողակարգային բնույթ ունեն, իսկ քաղաքապետերի ու գյուղապետերի դերը միջնորդ լինելն է հասարակ բնակչի ու մարզպետի միջև: Մարզպետն էլ իր հերթին միջնորդի դեր է կատարում մարզի ու Երևանի միջև:

Մինչև սահմանադրորեն չփոխվեն այս փոխհարաբերությունները, մարզերում ոչինչ հնարավոր չի լինի փոխել:

Առաջին

Երկրում վերջապես պետք է վերականգնել իրական տեղական ինքնակառավարման համակարգը։ Սա 1999 թվականին առաջարկեց վարչապետ Վազգեն Սարգսյանը: Այն է. մարզպետների ինստիտուտը պետք լինի ընտրովի, ինչպես բոլոր քաղաքակիրթ երկրներում: Համայնքների խոշորացման ուղին ճիշտ է, սակայն այստեղ էլ պետք է դրսևորել նրբանկատություն:

Մենք առաջարկում ենք մարզպետների ինստիտուտը դարձնել ընտրովի, ձևավորել նաև մարզային օրենսդիր մարմին-Մարզային Ժողով, որի պատգամավորներին կընտրի մարզի բնակչությունը: Մարզային Ժողովն էլ իր հերթին կընտրի Մարզային Ժողովի Նախագահ և Մարզային Վարչապետ-Մարզպետ՝ Երևանի օրինակով:

Այս դեպքում հնարավոր կլինի վերականգնել իրական ինքնակառավարումը մարզերում, իսկ քաղաքական ուժերի մասնակցությունը տեղական ընտրություններին չի կրի ֆորմալ բնույթ:

Երկրորդ

Մարզն անպայման պետք է ունենա իր մարզային բյուջեն, որը պետք է կազմված լինի տեղական հավաքագրումներից և կենտրոնական իշխանության դոտացիոն ֆոնդից։

Երրորդ

Արմատապես պետք է փոխել հարկային հավաքագրման փիլիսոփայությունը երկրում, այն պետք է դառնա այնպիսին, որի արդյունքում տեղերում կմնա ֆինանսական հոսքերի նկատելի մասը: Բերենք ընդամենը մի քանի օրինակ: Զարգացած եվրոպական երկրներում ֆինանսական հոսքերի 50-70 տոկոսը տեղերում է մնում: Այլ երկրներում, օրինակ՝ Ռուսաստանում կամ Ղազախստանում, այդ ցուցանիշը տատանվում է 30-40 տոկոսի սահմաններում: Հարևան Վրաստանում այն կազմում է 25-30 տոկոս:

Հայաստանում այդ ցուցանիշը տատանվում է 7-10 տոկոսի սահմաններում, և միայն Ադրբեջանի համեմատ ենք մենք լավ վիճակում. այստեղ ցուցանիշը կազմում է 2-3 տոկոս:
Հռետորական հարցադրում ենք ուզում անել: Հնարավո՞ր է արդյոք այս ցուցանիշների պայմաններում տեղերում զարգացնել ինքնուրույն մտածելակերպ, մարդկանց ներշնչել ապագայի հանդեպ հավատ և այլն:

Չորրորդ

Նախագահի կողմից նշած խնդիրներն իսկապես ունեն գրագետ ու հաշվարկված լուծումների անհրաժեշտություն, բայց դրանց մեծ մասն օբյեկտիվորեն հնարավոր է լուծել վերը նշած փոփոխությունների հետ միասին, հակառակ դեպքում դրանք կմնան բարի ցանկություններ։

Հինգերորդ

Բացի վերը նշված հարցադրումներից՝ Սերժ Սարգսյանի խոսքում կար դրույթ, համաձայն որի՝ մի քանի տարում մեկ շնչի մասով ՀՆԱ –ի ցուցանիշը հասցվելու է 10 հազար դոլարի։ Իհարկե, պետության ղեկավարները պետք է պոզիտիվ և հավակնոտ խնդիրներ դնեն, բայց կարևոր է, որպեսզի դրանց հնչեցումն ուղեկցվի փաստարկումների և հիմնավորումների մեխանիզմներով, որպեսզի դրանք չմնան բարի ցանկությունների կարգավիճակում և կարճ ժամանակում չարժեզրկվեն։

Պետք է լինել առավելագույնս օբյեկտիվ և անկեղծ և ընդունել, որ այսօր մեր երկրի գլխավոր հարցը վստահության պակասն է, առանց այդ խնդրի լուծման մեր երկրում իրական պոզիտիվ փոփոխություն հնարավոր չէ իրականացնել: Անհրաժեշտ է գրագետ և համակարգային քայլերով վերականգնել հասարակության հավատը պետության հանդեպ։

Դրանից հետո բովանդակային, տեխնիկական, կառավարչական բոլոր փոփոխությունները կդառնան արդյունավետ՝ անկախ իրենց բարդություններից։

Հայկ Շահինյան

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»

website by Sargssyan