1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 16 հունվարի 2019թ., 00:00
Լուսին ուղարկված բամբակի ու կարտոֆիլի սերմերը ծիլ են տվել «Դու ինչո՞ւ բեղ չունես». Էրդողանի հարցն անակնկալի է բերել քաղաքապետի թեկնածուին Զենքի գործադրմամբ խուլիգանություն, դանակահարություն, կրակոցներ Կարբի համայնքում ԱԺ-ում չկարողացան քվեարկություն կազմակերպել եւ անցան ձեռքով քվեարկության Տղամարդուն խոշտանգել են ամուսնացած կնոջ հետ նամակագրության համար Հայերը, հայկական բիզնեսն աշխարհում ամենուր են. Արմեն Սարգսյանը՝ ԱՄԷ պետնախարարին Ինքնակամ հանձնվել է մեծ քանակությամբ զենք և ռազմամթերք. ԱԱԾ Էրդողանը մտադիր է հանդիպել Պուտինին հունվարի 23-ին Մոսկվայում հայերեն խոսող թութակը զարմացրել է ռուս թռչնաբաններին Մոսկովյան մետրոյի ճյուղերից մեկը հեղեղվել է (Տեսանյութ) Երբ օդաչուն ուշանում է աշխատանքից, խցիկ է մտնում օդանավի պատուհանից (տեսանյութ, լուսանկարներ) Լոռու մարզի դատախազի տնից գողության փորձ կատարելու համար մեղադրվողներից 2-ը դատարանից դիմել են փախուստի Նոր «քարավան» է ուղևորվել դեպի Միացյալ Նահանգներ (լուսանկարներ) Տղամարդը յուրահատուկ կերպով է նշել սիրելի շան ծննդյան տարեդարձը (լուսանկարներ) Ես պարտավոր չեմ բոլոր բիզնեսմենների խնդիրներին ծանոթանալ․ Հայկ Մարության (տեսանյութ) Ֆանտոմասը հափշտակել է վարկային կազմակերպության դրամարկղի ողջ գումարը Երբ և որտեղ է Պուտինը կանխիկ գումար ծախսում Ադրբեջանական կողմը ԵԱՀԿ առաքելությունը դուրս չի բերել իր առաջապահ դիրքեր. Արցախի ԱԳՆ Ո՞նց կարելի է անընդհատ պահանջները խստացնել, իսկ պայմանները չբարելավել Մանկապատանեկան խորհրդարան Հյուսիսային Կորեան շարունակում է գաղտնի զարգացնել միջուկային եւ հրթիռային ծրագրերը Նոր ԱԺ-ն կունենա 11 հանձնաժողով. Նախկինում այդ թիվը 9 էր. հայտնի են նոր հանձնաժողովների անունները ԱԺ փոխնախագահներ են ընտրվել Ալեն Սիմոնյանը, Լենա Նազարյանը եւ Վահե Էնֆիաջյանը Տղերք, «դուխով» մանդատն ու կոմֆորտը ջրեցի՞ն ամեն ինչ․ Շարմազանով Որդուն Նիկոլ անվանած մարդը ԹԻՎ1-ի գործադիր տնօրենն է Գերմանիայում մահմեդականների համար «մզկիթի հարկ» կսահմանեն Թիվ1 կայքը փակվել է. խմբագիրը հաղորդում է տալիս հանցագործության մասին Ադրբեջանն ու Թուրքիան պայմանավորվածություն են ձեռք բերել ռազմական կապի միջոցների համատեղ արտադրության վերաբերյալ Կարմիր բերետավորներ՝ էջմիածնում Բելգիայում եկեղեցուց գողացել են Միքելանջելոյի՝ ենթադրաբար 115 մլն դոլար արժողությամբ կտավը Իրանում անհաջողություն է կրել արբանյակի արձակումը «Դուք չե՛ք փակելու ճանապարհը, որովհետև դուք դրա լիազորությունը չունեք». Նիկոլ Փաշինյանը՝ Մանվել Գրիգորյանի դեմ ակցիայի մասնակիցներին Դպրոցի տնօրենը ստիպում է աշակերտներին համբուրել իր ձեռքը Թուրքմենստանի նախագահը նախարարների համար ընթերցել է իր բանաստեղծությունները (տեսանյութ) Երիտասարդ աղջիկը որոշել է դրամական տույժ գանձել շատ ուշ տուն եկող իր ընկերոջից Հանուն Գեներալի փրկության. Daily Mail-ը պատմել է արջին ատամնացավից փրկելու համար Մեծ Բրիտանիայից Հայաստան հասած բժշկի մասին (լուսանկարներ) Թուրքիայում վարորդին տուգանել են ուղղաթիռի հետ մրցելու համար. տուգանքը երկնքից եկավ (Տեսանյութ) Նոր պատգամավորները ցայտնոտի մեջ էին Ադրբեջանցի բանկիրի՝ 1,5 մլն դոլարանոց ադամանդյա մատանին առգրավվել է Լոնդոնում՝ «կեղտոտ փողերի» գործով հետաքննության շրջանակում Անկում է ապրում արդյունաբերությունը, նվազում են ներդրումները. Կարո Փայլան «Թռածը». Ինչու է Շմայսն ընտանիքով մշտական բնակության մեկնել ԱՄՆ Հեղուկ գազի շուկայում իրավիճակը գնալով սրվում է. ՀՀ-ում ավելի քան 10 օր է՝ հեղուկ գազի դե­ֆիցիտ է Անխուսափելի բախում իշխանության ներսում. ինչ է կատարվում «արքունիքում» Դպրոցի տնօրեններն իշխանամերձ օղակներից կընտրվեն Օսիպյանն աշխատանքից ազատել է կաշառք վերցրած մտերիմին՝ անունը մաքրելու համար «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավորը մանդատից հրաժարվելու դիմում է ներկայացրել Ինչ է նշված եղել անվավեր քվեաթերթիկի վրա Արթուր Ալեքսանյանի մոր ղեկավարած դպրոցին նոր ռադիատորներ են նվիրել գողացվածի փոխարեն Մեղադրանքը չեմ ընդունում, որոշ գործիչներ «Մարտի 1»-ն օգտագործում են իրենց դավադիր նպատակների համար. Սեյրան Օհանյան Սամվել Բալասանյանն իր բիզնեսը տեղափոխում է Դուբայ Ո՞մ թեկնածուն կհաղթի՝ Միրզոյանի՞, թե՞ Ավինյանի ՀՅԴ-ականները Փաշինյանի «ինադու» ընտրելու են Հրանտ Մարգարյանին Հունան Պողոսյանը կնշանակվի ՀՀ ոստիկանապետ Նիկոլ Փաշինյանի եվրոպական «պռավալը» ԱԺ-ում պաշտոնների բաժանմանը զուգահեռ լավ կլինի, որ մեկնումեկը խոսի այս թեմայով. Աշոտյան Նորակոչիկների ավտոբուսի վրա հարձակման մասնակիցը գրավի դիմաց ազատ է արձակվել ՔԿՀ պետը մերժել է հայտնի ցմահ դատապարտյալի վաղաժամկետ ազատման դիմումը. «սպորտզալ չի իջել» Լատվիայի իշխանությունները միլիարդ եվրո արժողությամբ երկու տոննա կոկաին են բռնագրավել ԲԴՍՄ-զույգը իր կյանքից սովորական օր է ներկայացրել (Տեսանյութ) Չինաստանը Լուսնի վրայից նմուշներ հավաքելու համար զոնդ կօգտագործի Եվգենի Պլյուշչենկոյին վիրահատել են «Վարչապետն արդեն իսկ փորձում է ամբողջական վերահսկողության տակ պահել խորհրդարանի աշխատանքները» Օրինակ վերցրեք հայերից. Լեհաստանի նախկին դեսպանը՝ բելառուսներին «Մյուս անգամ, որ ես խոսում եմ, չմիջամտեք»․ Լեզվակռիվ Մարուքյանի և Միքայելյանի միջև Պատմամշակութային հուշարձանի փլուզումը կանխամտածված էր. Տիգրան Հեքեքյան Կոտայքի մարզում բախվել են բեռնատարն ու գնացքը Սեյրան Օհանյանին մեղադրանք է առաջադրվել Գդանսկի քաղաքապետը, որի վրա դանակով հարձակվել էին, մահացել է ՊԵԿ–ի 130 աշխատակից ազատվել է աշխատանքից Պատգամավորների մի մասը ֆեյսբուքում է, ոմանք էլ նամակագրությամբ են զբաղված (լուսանկարներ) «Ահա եւ վերջ»,- ասաց Գալուստ Սահակյանը կամ Լիլիթ Մակունցի մտքի թռիչքները Իրանում Boeing-707 օդանավի կործանման հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 15-ի Աշակերտները գիտակցությունը կորցնելու աստիճան ծեծել են ուսուցչուհուն «Թուրքիան չի վախենում սպառնալիքներից». Չավուշօղլուն պատասխանել է Թրամփին Քիմ Քարդաշյանը ներկայացել է գրեթե մերկ (Լուսանկարներ) Նիկոլ Փաշինյանը ԱԺ է եկել Ռոբերտ Քոչարյանի խափանման միջոցը քննող երրորդ դատավորին պաշտպանները ինքնաբացարկի միջնորդություն են ներկայացրել Պուտինը շնորհավորել է Փաշինյանին Թուրքիայում անհանգստացել են Դեր Զորի հայկական եկեղեցին վերականգնելու մասին Ասադի խոստումից Տավուշի մարզպետ կարող է նշանակվել Հայկ Չոբանյանը
Հարցում

Արձագանք Սերժ Սարգսյանի ելույթին

Գործող նախագահի ելույթը տեղական ինքնակառավարման և տարածքային կառավարման մարմիններին նվիրված խորհրդաժողովում հիմնականում հուզական և մակերեսային քննարկման արժանացավ: Հասարակության ընդդիմադիր հատվածը Սերժ Սարգսյանի խոսքի ընդամենը մի հատվածն արձանագրեց, իսկ լրատվամիջոցներին նրա խոսքերը հետաքրքրեցին միայն ներիշխանական պայքարի տեսանկյունից: Ցավոք, բովանդակային վերլուծություն այդպես էլ չեղավ, մինչդեռ խնդիրը չափազանց կարևոր է։

Ելույթում հնչեցրած մի շարք դրույթներ կարող են համարվել երկրի զարգացման տեսլական ու խորքային քայլերի պատրաստակամություն։ Միաժամանակ՝ Ս. Սարգսյանի խոսքում բացակայում էին այլ կարևոր հարցերի պատասխաններ։

«Այլնտրանքային նախագծեր խումբը», կարևորելով տեղական ինքնակառավարման և տարածքային կառավարման խնդիրները, ներկայացնում է խնդրի իր տեսլականները՝ փորձելով ամբողջականացնել մոտեցումները, քանի որ դա անհրաժեշտ է նախ և առաջ պետության շահերի տեսանկյունից՝ անկախ նրանից, թե ով ինչպես է այսօր վերաբերվում իշխանություններին:

Համառոտ նշենք, թե ինչ ուղերձներով հանդես եկավ Սերժ Սարգսյանը:

Սերժ Սարգսյանի շեշտադրումները

- տեղական մարմինները չեն արժանանում լուրջ ուշադրության, և քաղաքական ուժերն ակտիվ չեն մասնակցում այդ մարմինների ձևավորմանը, ինչը վատ է

- համայնքների խոշորացումը ճիշտ գործընթաց է, որովհետև կատարվում է տեղական ռեսուրսների օպտիմալացում, ինչը պետական կառավարման տեսանկյունից դրական գործընթաց է

- համայնքներն իրենք պետք է առաջարկեն իրենց տարածքների զարգացման ծրագրեր, քանի որ իրենցից ավելի լավ իրենց պրոբլեմները ոչ ոք չգիտի

- մենք այնպիսի ենթակառուցվածքներ պիտի ստեղծենք, որպեսզի մարդկանց կենսամակարդակը շեշտակիորեն բարձրանա, և մի քանի տարվա ընթացքում ՀՆԱ արժեքը մեկ շնչի մասով հասնելու է 10 000 դոլարի

- Համայնքների զարգացման հարցում պետք է հաշվի առնել համաշխարհային փորձը, դրա համար պետք է մշակել և իրականացնել վերապատրաստման բազմաթիվ ծրագրեր

- համայնքների զարգացման հարցում մեծ դեր կարող են կատարել նաև մասնավոր հիմնադրամները, որոնց պետք է խրախուսել և այս հարցում իր դերն ունի Հայաստանի ԿԲ

- այսօր մեր տեղական մարմինների ու գործադիր կենտրոնական իշխանությունների կապը լավ չի աշխատում

- պետք է փոխվի մարզպետների դերակատարումը, նրանք պետք է դիտորդի դերում չլինեն

- մարզերում հավաքագրման ցուցանիշները բարձրացնելու համար կառավարությունը պետք է լրացուցիչ շահագրգռման մեխանիզմներ ստեղծի

Մի քանի նախնական հետևություն Սերժ Սարգսյանի խոսքից.

Իշխանություններն անկեղծորեն մտահոգված են Հանրապետության մարզերի ներկայիս տխուր պատկերով, սակայն այս պահին խնդիրների լուծումը տեսնում են հիմնականում տեխնիկական, կառավարչական քայլերի և փոփոխությունների միջոցով: Մինչդեռ մեծ է հավանականությունը, որ նման մեթոդներով այս խնդիրները չեն լուծվի: Միջազգային և, մասնավորապես, եվրոպական փորձն այստեղ կաշխատի, եթե ամբողջական մոտեցում լինի խնդրին :

Ինչ ենք մենք առաջարկում

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբը» գտնում է. եթե երկրում փոխվում է կառավարման ձևը, ապա դա լավ առիթ է՝ փոխելու ողջ տեղական ինքնակառավարման համակարգը:

Եկեք անկեղծ լինենք. այս 21-22 տարիների ընթացքում մեր տեղական ինքնակառավարման համակարգը վերջնականապես քայքայվել է: Այստեղ գրեթե չկան ինքնուրույն մտածող գործիչներ, մարդիկ տեղերում վերջնականապես իրենց օտարված են զգում իշխանությունից: 21-րդ դարում բուռն զարգացում են ապրում ֆեոդալական տեղական բարքերը, որի արդյունքում բնակչության մի մասը, կորցնելով իր ինքնուրույնությունը, դարձել է տեղի իշխանության կցորդը, մյուս մասն ատելությամբ է լցված իշխանությունների հանդեպ ընդհանրապես, իսկ երրորդ մասը հեռանում կամ հեռացել է երկրից:

Այսպիսի պոտենցիալով՝ իրավիճակը հնարավոր չի լինի փոխել պարզապես տեխնիկական լուծումներ առաջարկելով: Տեղերում մարզպետներն իրենց զգում են որպես տեղի ֆեոդալներ, որոնց համար նախագահի կամ վարչապետի խոսքերն արարողակարգային բնույթ ունեն, իսկ քաղաքապետերի ու գյուղապետերի դերը միջնորդ լինելն է հասարակ բնակչի ու մարզպետի միջև: Մարզպետն էլ իր հերթին միջնորդի դեր է կատարում մարզի ու Երևանի միջև:

Մինչև սահմանադրորեն չփոխվեն այս փոխհարաբերությունները, մարզերում ոչինչ հնարավոր չի լինի փոխել:

Առաջին

Երկրում վերջապես պետք է վերականգնել իրական տեղական ինքնակառավարման համակարգը։ Սա 1999 թվականին առաջարկեց վարչապետ Վազգեն Սարգսյանը: Այն է. մարզպետների ինստիտուտը պետք լինի ընտրովի, ինչպես բոլոր քաղաքակիրթ երկրներում: Համայնքների խոշորացման ուղին ճիշտ է, սակայն այստեղ էլ պետք է դրսևորել նրբանկատություն:

Մենք առաջարկում ենք մարզպետների ինստիտուտը դարձնել ընտրովի, ձևավորել նաև մարզային օրենսդիր մարմին-Մարզային Ժողով, որի պատգամավորներին կընտրի մարզի բնակչությունը: Մարզային Ժողովն էլ իր հերթին կընտրի Մարզային Ժողովի Նախագահ և Մարզային Վարչապետ-Մարզպետ՝ Երևանի օրինակով:

Այս դեպքում հնարավոր կլինի վերականգնել իրական ինքնակառավարումը մարզերում, իսկ քաղաքական ուժերի մասնակցությունը տեղական ընտրություններին չի կրի ֆորմալ բնույթ:

Երկրորդ

Մարզն անպայման պետք է ունենա իր մարզային բյուջեն, որը պետք է կազմված լինի տեղական հավաքագրումներից և կենտրոնական իշխանության դոտացիոն ֆոնդից։

Երրորդ

Արմատապես պետք է փոխել հարկային հավաքագրման փիլիսոփայությունը երկրում, այն պետք է դառնա այնպիսին, որի արդյունքում տեղերում կմնա ֆինանսական հոսքերի նկատելի մասը: Բերենք ընդամենը մի քանի օրինակ: Զարգացած եվրոպական երկրներում ֆինանսական հոսքերի 50-70 տոկոսը տեղերում է մնում: Այլ երկրներում, օրինակ՝ Ռուսաստանում կամ Ղազախստանում, այդ ցուցանիշը տատանվում է 30-40 տոկոսի սահմաններում: Հարևան Վրաստանում այն կազմում է 25-30 տոկոս:

Հայաստանում այդ ցուցանիշը տատանվում է 7-10 տոկոսի սահմաններում, և միայն Ադրբեջանի համեմատ ենք մենք լավ վիճակում. այստեղ ցուցանիշը կազմում է 2-3 տոկոս:
Հռետորական հարցադրում ենք ուզում անել: Հնարավո՞ր է արդյոք այս ցուցանիշների պայմաններում տեղերում զարգացնել ինքնուրույն մտածելակերպ, մարդկանց ներշնչել ապագայի հանդեպ հավատ և այլն:

Չորրորդ

Նախագահի կողմից նշած խնդիրներն իսկապես ունեն գրագետ ու հաշվարկված լուծումների անհրաժեշտություն, բայց դրանց մեծ մասն օբյեկտիվորեն հնարավոր է լուծել վերը նշած փոփոխությունների հետ միասին, հակառակ դեպքում դրանք կմնան բարի ցանկություններ։

Հինգերորդ

Բացի վերը նշված հարցադրումներից՝ Սերժ Սարգսյանի խոսքում կար դրույթ, համաձայն որի՝ մի քանի տարում մեկ շնչի մասով ՀՆԱ –ի ցուցանիշը հասցվելու է 10 հազար դոլարի։ Իհարկե, պետության ղեկավարները պետք է պոզիտիվ և հավակնոտ խնդիրներ դնեն, բայց կարևոր է, որպեսզի դրանց հնչեցումն ուղեկցվի փաստարկումների և հիմնավորումների մեխանիզմներով, որպեսզի դրանք չմնան բարի ցանկությունների կարգավիճակում և կարճ ժամանակում չարժեզրկվեն։

Պետք է լինել առավելագույնս օբյեկտիվ և անկեղծ և ընդունել, որ այսօր մեր երկրի գլխավոր հարցը վստահության պակասն է, առանց այդ խնդրի լուծման մեր երկրում իրական պոզիտիվ փոփոխություն հնարավոր չէ իրականացնել: Անհրաժեշտ է գրագետ և համակարգային քայլերով վերականգնել հասարակության հավատը պետության հանդեպ։

Դրանից հետո բովանդակային, տեխնիկական, կառավարչական բոլոր փոփոխությունները կդառնան արդյունավետ՝ անկախ իրենց բարդություններից։

Հայկ Շահինյան

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»

website by Sargssyan