1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 20 հունվարի 2018թ., 00:00
Օրվա խաղերի անոնս Մխիթարյանի և Սանչեսի փոխանակման հարցում դեռ համաձայնություն չկա․ Մոուրինյո Գիտնականները 2017-ը պատմության երկրորդ ամենաշոգ տարի են ճանաչել Հանրահայտ ռեփեր Մաիտրեն Սուպեր Սաքոյի հետ կատարում է «Մի գնա» երգը (տեսանյութ) Շատ արագ արձագանք կամ ինչու են անտարբեր ՀՀ քաղաքացիները (Լուսանկարներ) Ո՞րն եք համարում այս շաբաթվա ամենակարեւոր իրադարձությունը Հայտնի են Հայաստանի բարեկամ երկրները Հանրությունը պետք է ստեղծի անհանդուրժողականության միջավայր կոռուպցիայի հանդեպ Եվրամիությունը Հայաստանի քաղհասարակությանը 1.74 մլն եվրո է տրամադրում 5 նոր ծրագրի համար 2017-ի տնտեսական աճը կկազմի շուրջ 6.7 տոկոս. ֆինանսների նախարար Մինսկում ձերբակալվել են Վրաստանից երկու «օրենքով գող» Թուրքիան նոր պատերազմ սկսեց Սիրիայում Մեծ Բրիտանիայում բուժում են ինտերնետ կախվածությունը Կյանքի յոթ դաս, որոնք շատ ուշ ենք յուրացնում Իտալիայում կինն իր կատվին 30 հազար եվրո ժառանգություն է թողել Թրամփը նշել է՝ որն է աշխարհի ամենավտանգավոր երկիրը Վաճառքի են հանվել արքայազն Հարիի և նրա հարսնացուի տեսքով տիկնիկներ Ցիմբալյուկ-Ռոմանովսկայան շարունակում է Ջիգարխանյանի կինը լինել Գերմանիայում ադրբեջանցիների ընտանիքը պատանդ է վերցրել երկու մարդու «Նոր տեխնոլոգիաների միջոցով Կատալոնիան կարելի է կառավարել Բրյուսելից». Պուչդեմոն Ռուսաստանի ՍԴ-ը հրաժարվեց քննել Նավալնու բողոքը ընտրությունների օրենքի դեմ Ութ արտահայտություն, որոնք տղամարդիկ անում են, երբ դավաճանում են Ուկրաինայի նախագահը հանգստացել է Մալդիվյան կղզիներում 500 հազար դոլարով (Տեսանյութ, լուսանկարներ) Հայաստանն ու Ադրբեջանը ոչ մի կերպ խոսքից չեն անցնում գործի ԱՄՆ պետքարտուղարությունը օրինականացնում է ԼՂ փաստաթղթերը. Բաքվի նոր հիստերիան Մոսկվա-Գյումրի օդանավում ՌԴ քաղաքացին վիճաբանություն է սկսել Հայ տղամարդը Ռուսաստանում միայնակ կանա՞նց է բռնաբարել Հայաստանում ավելի լավ է, քան Շվեյցարիայում (լուսանկարներ) Մամեդյարովը համանախագահների առաջարկները կրեատիվ է անվանել Քիմ Քարդաշյանն ամբողջությամբ մերկ է ներկայացել Բրիտանացի պատգամավորը քնել է Brexit-ի շուրջ բանավեճի ժամանակ Ալեքսիս Օհանյանը՝ Սան Ֆրանցիսկոյում Սարոյան փողոցի մասին Քիմ Քարդաշյանը մանրամասներ է պատմել երրորդ երեխայի եւ փոխնակ մոր մասին Նոր Զելանդիայի վարչապետը հղի է Ուկրաինայում ոսկու խոշոր հանքավայր են հայտնաբերել Սերժ Սարգսյանը տվեց նոր նախագահի թեկնածուի անունը Փոլ Մերսոն. Մխիթարյանը սենսացիա կլինի Արսենալում Հայաստանի փողոցներում պետք է արտակարգ դրություն եւ պարետային ժամ մտցնել 1100 վարորդ դուրս է մնալու «գծերից» Հռոմի պապն իջել է մեքենայից՝ ձիուց ընկած ոստիկանին օգնելու համար (տեսանյութ) Հարբած ոստիկանները Porsche Cayenne-ով նախագահի նստավայրի մեջ են մխրճվել Կարո՞ղ է եւ ուզո՞ւմ է արդյոք Սերժ Սարգսյանը ձեռք բերել հասարակական լեգիտիմություն Australian Open-ի մրցախաղը դադարեցվել է խենթ երկրպագուի պատճառով Բուրյաթիայում դեռահասը կացնով ներխուժել է դպրոց և հրդեհել դասարանը. կան տուժածներ Լարսը փակ է. ռուսական կողմում կան կուտակված բեռնատարներ Նալբանդյանն ու Մամեդյարովը սկզբունքորեն համաձայնել են ՀՀ տարածքում կան դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ Թունաքիմիկատները 20%–ով կթանկանան Եղանակը առաջիկա օրերին Արամ Հարությունյանը խնդիրների առաջ է կանգնել Հայաստանի պետական պարտքը նախորդ տարվա ընթացքում շեշտակի ավելացել է Ոստիկանները երեկ «գրավել» են «Նորք»-ի հոգեբուժարանը Ի՞նչ է կատարվում «Արմավիր»-ի բանտում ԱԺ-ում փոփոխություններ են սպասվում Սամվել Ալեքսանյանը քրոջ ամուսնու համար նոր պաշտոն է գտել Մի բարձրաստիճան պաշտոնյա թունդ «քաշվել է» Սամվել Ալեքսանյանը վրեժ է լուծում գեներալ Մանվելից Ով է էներգետիկայի նախարարի հավանական թեկնածուն Միկրոալիքային վառարանները մարդկության համար սպառնալիք են Ջեմալ փաշայի թոռը կրկին դատարանի առաջ է կանգնել Նալբանդյանը Ադրբեջանին կոչ է արել հետեւել հրադադարին. Ինչ են քննարկել հանդիպման ժամանակ Մխիթարյանին դուրս շպրտեցին Մուրինիոյի ավտոբուսից (Ծաղրանկար) Կարճ հրահանգների ցանկ Հենրիխ Մխիթարյանի երկրպագուների համար Ադրբեջանցի հաքերներն ակտիվացել են Human Rights Watch-ը քննադատել է Ադրբեջանին Անաստասիա Վոլոչկովան Մալդիվներում նոր փոխադրամիջոց է փորձարկել եւ նոր շպագատ ցուցադրել Ինչն ամենից շատ չի սիրում Պուտինը ՖԻՖԱ. Հայաստանի հավաքականի դիրքն անփոփոխ է Ինչ քրգործի շրջանակում է ձերբակալվել «Ալավերդցի Վահագնը» Human Rights Watch-ը Հայաստանի մասին․ Մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտում լուրջ խնդիրներ կան Հենրիխ Մխիթարյանը հրաժեշտ է տվել Պոգբային եւ մեկնել Մինո Ռայոլայի հետ «Դերասանուհիներն իրենք են պրոդյուսերների անկողնում հայտնվում, իսկ հետո մեղադրում նրանց սեռական ոտնձգությունների մեջ». Բրիջիտ Բարդո Մտահոգ ենք ԼՂ հակամարտության տևականությամբ․ Ջ. Լաքոտ BuzzFeed-ի փորձարկումը. օտարերկրացիներն առաջին անգամ համտեսում են հայկական ավանդական ուտեստները (տեսանյութ) «Ով է ցանկանում դառնալ միլիոնատեր» խաղի բրիտանական տարբերակի ժամանակ Հայոց ցեղասպանության մասին հարց է հնչել Բաշկիրյան կրքեր. պատգամավորը կրակել է հայերի վրա եւ սպառնացել, իսկ հետո հարձակման համար մեղադրել հենց նրանց Ծեծկռտուք՝ Թբիլիսիում ադրբեջանցիներին պատկանող ռեստորանում «Այցելել եմ երկրի տեսարժան վայրերը՝ զորամաս, ոստիկանական բաժանմունք...».Ադրբեջանից հեռացած ռուս գիտնականի հեգնական գրառումը Փոքրիկ ավանակն իրեն շան պես է պահում (լուսանկարներ, տեսանյութ) Ֆիլ Նեւիլ․ Հենրիխ Մխիթարյանը ֆանտաստիկ ձեռքբերում կլինի «Արսենալի» համար
Հարցում

Արձագանք Սերժ Սարգսյանի ելույթին

Գործող նախագահի ելույթը տեղական ինքնակառավարման և տարածքային կառավարման մարմիններին նվիրված խորհրդաժողովում հիմնականում հուզական և մակերեսային քննարկման արժանացավ: Հասարակության ընդդիմադիր հատվածը Սերժ Սարգսյանի խոսքի ընդամենը մի հատվածն արձանագրեց, իսկ լրատվամիջոցներին նրա խոսքերը հետաքրքրեցին միայն ներիշխանական պայքարի տեսանկյունից: Ցավոք, բովանդակային վերլուծություն այդպես էլ չեղավ, մինչդեռ խնդիրը չափազանց կարևոր է։

Ելույթում հնչեցրած մի շարք դրույթներ կարող են համարվել երկրի զարգացման տեսլական ու խորքային քայլերի պատրաստակամություն։ Միաժամանակ՝ Ս. Սարգսյանի խոսքում բացակայում էին այլ կարևոր հարցերի պատասխաններ։

«Այլնտրանքային նախագծեր խումբը», կարևորելով տեղական ինքնակառավարման և տարածքային կառավարման խնդիրները, ներկայացնում է խնդրի իր տեսլականները՝ փորձելով ամբողջականացնել մոտեցումները, քանի որ դա անհրաժեշտ է նախ և առաջ պետության շահերի տեսանկյունից՝ անկախ նրանից, թե ով ինչպես է այսօր վերաբերվում իշխանություններին:

Համառոտ նշենք, թե ինչ ուղերձներով հանդես եկավ Սերժ Սարգսյանը:

Սերժ Սարգսյանի շեշտադրումները

- տեղական մարմինները չեն արժանանում լուրջ ուշադրության, և քաղաքական ուժերն ակտիվ չեն մասնակցում այդ մարմինների ձևավորմանը, ինչը վատ է

- համայնքների խոշորացումը ճիշտ գործընթաց է, որովհետև կատարվում է տեղական ռեսուրսների օպտիմալացում, ինչը պետական կառավարման տեսանկյունից դրական գործընթաց է

- համայնքներն իրենք պետք է առաջարկեն իրենց տարածքների զարգացման ծրագրեր, քանի որ իրենցից ավելի լավ իրենց պրոբլեմները ոչ ոք չգիտի

- մենք այնպիսի ենթակառուցվածքներ պիտի ստեղծենք, որպեսզի մարդկանց կենսամակարդակը շեշտակիորեն բարձրանա, և մի քանի տարվա ընթացքում ՀՆԱ արժեքը մեկ շնչի մասով հասնելու է 10 000 դոլարի

- Համայնքների զարգացման հարցում պետք է հաշվի առնել համաշխարհային փորձը, դրա համար պետք է մշակել և իրականացնել վերապատրաստման բազմաթիվ ծրագրեր

- համայնքների զարգացման հարցում մեծ դեր կարող են կատարել նաև մասնավոր հիմնադրամները, որոնց պետք է խրախուսել և այս հարցում իր դերն ունի Հայաստանի ԿԲ

- այսօր մեր տեղական մարմինների ու գործադիր կենտրոնական իշխանությունների կապը լավ չի աշխատում

- պետք է փոխվի մարզպետների դերակատարումը, նրանք պետք է դիտորդի դերում չլինեն

- մարզերում հավաքագրման ցուցանիշները բարձրացնելու համար կառավարությունը պետք է լրացուցիչ շահագրգռման մեխանիզմներ ստեղծի

Մի քանի նախնական հետևություն Սերժ Սարգսյանի խոսքից.

Իշխանություններն անկեղծորեն մտահոգված են Հանրապետության մարզերի ներկայիս տխուր պատկերով, սակայն այս պահին խնդիրների լուծումը տեսնում են հիմնականում տեխնիկական, կառավարչական քայլերի և փոփոխությունների միջոցով: Մինչդեռ մեծ է հավանականությունը, որ նման մեթոդներով այս խնդիրները չեն լուծվի: Միջազգային և, մասնավորապես, եվրոպական փորձն այստեղ կաշխատի, եթե ամբողջական մոտեցում լինի խնդրին :

Ինչ ենք մենք առաջարկում

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբը» գտնում է. եթե երկրում փոխվում է կառավարման ձևը, ապա դա լավ առիթ է՝ փոխելու ողջ տեղական ինքնակառավարման համակարգը:

Եկեք անկեղծ լինենք. այս 21-22 տարիների ընթացքում մեր տեղական ինքնակառավարման համակարգը վերջնականապես քայքայվել է: Այստեղ գրեթե չկան ինքնուրույն մտածող գործիչներ, մարդիկ տեղերում վերջնականապես իրենց օտարված են զգում իշխանությունից: 21-րդ դարում բուռն զարգացում են ապրում ֆեոդալական տեղական բարքերը, որի արդյունքում բնակչության մի մասը, կորցնելով իր ինքնուրույնությունը, դարձել է տեղի իշխանության կցորդը, մյուս մասն ատելությամբ է լցված իշխանությունների հանդեպ ընդհանրապես, իսկ երրորդ մասը հեռանում կամ հեռացել է երկրից:

Այսպիսի պոտենցիալով՝ իրավիճակը հնարավոր չի լինի փոխել պարզապես տեխնիկական լուծումներ առաջարկելով: Տեղերում մարզպետներն իրենց զգում են որպես տեղի ֆեոդալներ, որոնց համար նախագահի կամ վարչապետի խոսքերն արարողակարգային բնույթ ունեն, իսկ քաղաքապետերի ու գյուղապետերի դերը միջնորդ լինելն է հասարակ բնակչի ու մարզպետի միջև: Մարզպետն էլ իր հերթին միջնորդի դեր է կատարում մարզի ու Երևանի միջև:

Մինչև սահմանադրորեն չփոխվեն այս փոխհարաբերությունները, մարզերում ոչինչ հնարավոր չի լինի փոխել:

Առաջին

Երկրում վերջապես պետք է վերականգնել իրական տեղական ինքնակառավարման համակարգը։ Սա 1999 թվականին առաջարկեց վարչապետ Վազգեն Սարգսյանը: Այն է. մարզպետների ինստիտուտը պետք լինի ընտրովի, ինչպես բոլոր քաղաքակիրթ երկրներում: Համայնքների խոշորացման ուղին ճիշտ է, սակայն այստեղ էլ պետք է դրսևորել նրբանկատություն:

Մենք առաջարկում ենք մարզպետների ինստիտուտը դարձնել ընտրովի, ձևավորել նաև մարզային օրենսդիր մարմին-Մարզային Ժողով, որի պատգամավորներին կընտրի մարզի բնակչությունը: Մարզային Ժողովն էլ իր հերթին կընտրի Մարզային Ժողովի Նախագահ և Մարզային Վարչապետ-Մարզպետ՝ Երևանի օրինակով:

Այս դեպքում հնարավոր կլինի վերականգնել իրական ինքնակառավարումը մարզերում, իսկ քաղաքական ուժերի մասնակցությունը տեղական ընտրություններին չի կրի ֆորմալ բնույթ:

Երկրորդ

Մարզն անպայման պետք է ունենա իր մարզային բյուջեն, որը պետք է կազմված լինի տեղական հավաքագրումներից և կենտրոնական իշխանության դոտացիոն ֆոնդից։

Երրորդ

Արմատապես պետք է փոխել հարկային հավաքագրման փիլիսոփայությունը երկրում, այն պետք է դառնա այնպիսին, որի արդյունքում տեղերում կմնա ֆինանսական հոսքերի նկատելի մասը: Բերենք ընդամենը մի քանի օրինակ: Զարգացած եվրոպական երկրներում ֆինանսական հոսքերի 50-70 տոկոսը տեղերում է մնում: Այլ երկրներում, օրինակ՝ Ռուսաստանում կամ Ղազախստանում, այդ ցուցանիշը տատանվում է 30-40 տոկոսի սահմաններում: Հարևան Վրաստանում այն կազմում է 25-30 տոկոս:

Հայաստանում այդ ցուցանիշը տատանվում է 7-10 տոկոսի սահմաններում, և միայն Ադրբեջանի համեմատ ենք մենք լավ վիճակում. այստեղ ցուցանիշը կազմում է 2-3 տոկոս:
Հռետորական հարցադրում ենք ուզում անել: Հնարավո՞ր է արդյոք այս ցուցանիշների պայմաններում տեղերում զարգացնել ինքնուրույն մտածելակերպ, մարդկանց ներշնչել ապագայի հանդեպ հավատ և այլն:

Չորրորդ

Նախագահի կողմից նշած խնդիրներն իսկապես ունեն գրագետ ու հաշվարկված լուծումների անհրաժեշտություն, բայց դրանց մեծ մասն օբյեկտիվորեն հնարավոր է լուծել վերը նշած փոփոխությունների հետ միասին, հակառակ դեպքում դրանք կմնան բարի ցանկություններ։

Հինգերորդ

Բացի վերը նշված հարցադրումներից՝ Սերժ Սարգսյանի խոսքում կար դրույթ, համաձայն որի՝ մի քանի տարում մեկ շնչի մասով ՀՆԱ –ի ցուցանիշը հասցվելու է 10 հազար դոլարի։ Իհարկե, պետության ղեկավարները պետք է պոզիտիվ և հավակնոտ խնդիրներ դնեն, բայց կարևոր է, որպեսզի դրանց հնչեցումն ուղեկցվի փաստարկումների և հիմնավորումների մեխանիզմներով, որպեսզի դրանք չմնան բարի ցանկությունների կարգավիճակում և կարճ ժամանակում չարժեզրկվեն։

Պետք է լինել առավելագույնս օբյեկտիվ և անկեղծ և ընդունել, որ այսօր մեր երկրի գլխավոր հարցը վստահության պակասն է, առանց այդ խնդրի լուծման մեր երկրում իրական պոզիտիվ փոփոխություն հնարավոր չէ իրականացնել: Անհրաժեշտ է գրագետ և համակարգային քայլերով վերականգնել հասարակության հավատը պետության հանդեպ։

Դրանից հետո բովանդակային, տեխնիկական, կառավարչական բոլոր փոփոխությունները կդառնան արդյունավետ՝ անկախ իրենց բարդություններից։

Հայկ Շահինյան

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»

website by Sargssyan