1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 17 հոկտեմբերի 2018թ., 00:00
Շնորհակալություն Ջիբրալթարի հավաքականին Նիկոլ Փաշինյանի խոստացած հայտարարությունը Ոստիկանություն են բերվել 742 մարմնավաճառ (Տեսանյութ) Վրաստանի նախագահը դեմ է արտահանման նպատակով երկրում մարիխուանայի արտադրությանը Անհավանական պատմություն, հրաշալի մարդիկ. Պոլինա Դիբրովան՝ Հայաստանի ու հայերի մասին «Վերադարձ անցյալի չկա, լինի դա սահմանների թե կարգավիճակի առումով». Դավիթ Բաբայանի պատասխանը՝ Ռիչարդ Միլսին Շտապեք ընտրությունների հարգելիներս, այլապես ձեր վարկանիշից մի քանի ամիս հետո ոչինչ էլ չի մնա Ուշացած, ձևական ու թերի քննարկում. Վիգեն Սարգսյանը` ԸՕ քննարկումների մասին Լուկաշենկոն Պուտինի հետ հանդիպմանը փորձել է «քողարկել» նրա կարճ հասակը Անգլիայի ֆուտբոլային ասոցիացիան մեղադրանք է ներկայացրել Ժոզե Մոուրինյուին Վանեցյանը մեկ ամիս անց «հիշեց», թե ով է դատավոր Հրաչը Ադրբեջանի խորհրդարանի խոսնակը սպառնացել է պատգամավորներին Պետք է այս 14 օրվա ընթացքում վարչապետի թեկնածու առաջադրվեմ. Փաշինյանը՝ «Ելք»-ին (Տեսանյութ) Գրավյալ որոշ տարածքների վերադարձն անխուսափելի է. ԱՄՆ դեսպան Գագիկ Ջհանգիրյանի փեսան նշանակվել է մաքսատան պետ Գորիսում ճանապարհ են փակել՝ ի նշան բողոքի Հունան Պողոսյանի նշանակման դեմ (Տեսանյութ) Տղամարդը մերկացել է ու թռել շնաձկներով ակվարիումի մեջ (տեսանյութ) «Հայաստանը պաշտոնապես մեր դաշնակիցն է, ինչո՞ւ ենք մենք զինում Ադրբեջանին, ինչո՞ւ ենք դա անում» (տեսանյութ) Բաշկիրիայում կրակել են ռուսական ակումբի հոկեյիստների ավտոբուսի վրա Հայ բազկամարտիկը Թուրքիայում դարձել է աշխարհի չեմպիոն Անկարայում տղամարդը փորձել է տրակտորով ներխուժել խորհրդարանի շենք (Տեսանյութ) «С-300» սպագետտի, «Կալաշնիկով» հոդ-դոգ. սիրիական բանակի զինատեսակների պատվին անվանակոչված կերակրատեսակներ Ինչպիսին կլինեն արքայազն Հարիի ու Մեգան Մարքլի ապագա դուստրն ու որդին (լուսանկարներ) Թուրքիայում 259 պաշտոնյայի ազատել են աշխատանքից Վանեցյանը սրբագրում է ինքն իրեն. «Խոսել եմ ոչ թե փաստերով, այլ էմոցիոնալ» (Տեսանյութ) Ասել եմ՝ կա վարկած, չեմ պնդել, որ այդպես է. Վանեցյանը՝ Հովիկ Աբրահամյանի մասով ՀՔԾ պետի հայտարարության մասին Ադրբեջանական ակումբը առաջարկ կանի Հայաստանի թիմին գոլ խփած ջիբրալթարցի ֆուտբոլիստին Մենք ամեն ինչ գիտենք, մենք ամեն ինչ կարող ենք, մեզ ընդդիմություն պետք չէ Հայաստանը` արշավների նոր հանգրվան. LA Times Ինչու է բերման ենթարկվել Պարույր Հայրիկյանի որդին ԱՄՆ փոխպետքարտուղարի տեղակալը` արցախյան հակամարտության մասին Հայաստան- Մակեդոնիա խաղին ընդառաջ. Պատրաստ լինենք ամեն ինչի (Տեսանյութ) Հունան Պողոսյանի «հեղինակավոր» շրջապատը. Մի լուսանկարի պատմություն Պարզվել են ՀՔԾ պետի եւ ԱԱԾ տնօրենի հեռախոսազրույցի գաղտնալսման պատվիրատուները Վանեցյանը չի թաքցնում, որ ֆուտբոլից բան չի հասկանում Ծերանոցի նախկին տնօրենը դատի է տվել Մանե Թանդիլյանին Թուրք ազգայնականները բողոքել են հայկական ապրանքների վրա «Արարատ», «Անի», «Վան», «Աղթամար» անվանումների գործածությունից Գիտնականները ծրագիր են ստեղծել, որը բժիշկներից ավելի լավ է ախտորոշում ընկճախտը Կստուգվի հակաբիոտիկների առկայությունը հայկական մսի մեջ «Վերաբերմունքս Թուրքիայի հանդեպ հիմա շատ դրական է, երկու օր առաջ այդպես չէր». Թրամփ Հայ-թուրքական սահմանին կրկին սահմանախախտ է ձերբակալվել Նորածինը հանել է մորը կոմայից Ինչով է հայտնի գյուղատնտեսության նորանշանակ նախարարը ԼՂ-ն հակամարտության կողմ է՝ կարգավորման գործընթացում իր որոշիչ ձայնով Հոկտեմբերի 22-ին ԱԺ արտահերթ նիստ կգումարվի Հունան Պողոսյանը նոր Հայաստանի կողմնակից է (Տեսանյութ) Քաղաքապետի երդման արարողությանը մասնակցելու հրավեր չեմ ստացել Նիկոլ Փաշինյանն այսօր երեկոյան հանդես կգա հայտարարությամբ Բյուջեն չի ընդունվի. Փաշինյանը լվանում է ձեռքերը պատասխանատվությունից Եվրոպան և Վենետիկի հանձնաժողովը դեմ են դեկտեմբերին ընտրությունների անցկացմանը Ինչո՞ւ է Սյունիքի մարզպետ նշանակվում Հունան Պողոսյանը. պատճառը հայտնի է Կառավարության նիստը (Ուղիղ միացում) Ֆելիքս Ցոլակյանի ունեցվածքն ու եկամուտները Դավիթ Անանյանը կլքի պաշտոնը Ո՞ւմ վրա կտարածվի համաներումը. մանրամասներ քննարկումներից Պատահակա՞ն համընկնումներ են. Արթուր Վանեցյանի բաջանաղն ու քավորը՝ նախարարներ «Համաներման մասին» օրինագիծը ձգձգվում է. Փաշինյանը չի ուզում այս փուլում թեման այդքան «տաքացնել» Գուցե Ռոբերտ Քոչարյանը ներողություն խնդրի՞ Վարչապետի հրաժարականը՝ այսօր. Սահմանադրության մեջ հետաքրքիր լուծումներ են թաքնված Ազգերի լիգա. Օրվա խաղերի անոնս Իշխանությունները փոխվարչապետի մակարդակով Վենետիկի հանձնաժողովի աչքերին «թոզ են փչում» Լեւոն Երանոսյանը ցուցմունք է տվել. միայն մի դեպք է հիշում Սննդային հավելումները վտանգավոր են առողջության համար․ գիտնականներ Coca-Cola-ն սխալ է գրել իր կարգախոսը Որոշվել է ՀԱՊԿ Խորհրդարանական վեհաժողովի նիստը Երևանից տեղափոխել Մոսկվա Հնդկաստանում մարդակեր վագրին պատրաստվում են բռնել Calvin Klein-ի օծանելիքով Ճապոնացիներին կոչ են անում լաց լինել Ռուս գիտնականները «սառեցրել» են վտանգավոր քաղցկեղը սովի միջոցով ՔՊ-ն վերածում է հերթական իշխանության կուսակցության Քադիրովը Մակրոնին եւ Փաշինյանին հրավիրել է Գրոզնի՝ պարելու Ընտրվելուց մոտ հինգ ամիս անց Փաշինյանը վաղը հրաժարական կտա Ջիբրալթարյան սկանդալն ու ֆեյսբուքյան գրառումները Նախօրեին ազատ արձակված Ալեքսեյ Նավալնիին նոր մեղադրանք է առաջադրվել Android–ի նոր վտանգավոր վիրուս է հայտնաբերվել Amnesty International-ի աշխատակիցն Ինգուշեթիայում առևանգվել և խոշտանգումների է ենթարկվել Հենրիխ Մխիթարյանն ու Յուրա Մովսիսյանը լավ հարաբերությունների մեջ չեն Իրանցի պաշտոնյան առաջարկում է Մեղրի եւ Արաքս ազատ գոտիներում նավթամշակման գործարան կառուցել Ոստիկանությունը տարհանել է Անկարայում Իրանի դեսպանատունը VARDA-ն սիրելիի հետ լուսանկար է հրապարակել Երեւանում օձը մտել է մանկապարտեզ
Հարցում

Արձագանք Սերժ Սարգսյանի ելույթին

Գործող նախագահի ելույթը տեղական ինքնակառավարման և տարածքային կառավարման մարմիններին նվիրված խորհրդաժողովում հիմնականում հուզական և մակերեսային քննարկման արժանացավ: Հասարակության ընդդիմադիր հատվածը Սերժ Սարգսյանի խոսքի ընդամենը մի հատվածն արձանագրեց, իսկ լրատվամիջոցներին նրա խոսքերը հետաքրքրեցին միայն ներիշխանական պայքարի տեսանկյունից: Ցավոք, բովանդակային վերլուծություն այդպես էլ չեղավ, մինչդեռ խնդիրը չափազանց կարևոր է։

Ելույթում հնչեցրած մի շարք դրույթներ կարող են համարվել երկրի զարգացման տեսլական ու խորքային քայլերի պատրաստակամություն։ Միաժամանակ՝ Ս. Սարգսյանի խոսքում բացակայում էին այլ կարևոր հարցերի պատասխաններ։

«Այլնտրանքային նախագծեր խումբը», կարևորելով տեղական ինքնակառավարման և տարածքային կառավարման խնդիրները, ներկայացնում է խնդրի իր տեսլականները՝ փորձելով ամբողջականացնել մոտեցումները, քանի որ դա անհրաժեշտ է նախ և առաջ պետության շահերի տեսանկյունից՝ անկախ նրանից, թե ով ինչպես է այսօր վերաբերվում իշխանություններին:

Համառոտ նշենք, թե ինչ ուղերձներով հանդես եկավ Սերժ Սարգսյանը:

Սերժ Սարգսյանի շեշտադրումները

- տեղական մարմինները չեն արժանանում լուրջ ուշադրության, և քաղաքական ուժերն ակտիվ չեն մասնակցում այդ մարմինների ձևավորմանը, ինչը վատ է

- համայնքների խոշորացումը ճիշտ գործընթաց է, որովհետև կատարվում է տեղական ռեսուրսների օպտիմալացում, ինչը պետական կառավարման տեսանկյունից դրական գործընթաց է

- համայնքներն իրենք պետք է առաջարկեն իրենց տարածքների զարգացման ծրագրեր, քանի որ իրենցից ավելի լավ իրենց պրոբլեմները ոչ ոք չգիտի

- մենք այնպիսի ենթակառուցվածքներ պիտի ստեղծենք, որպեսզի մարդկանց կենսամակարդակը շեշտակիորեն բարձրանա, և մի քանի տարվա ընթացքում ՀՆԱ արժեքը մեկ շնչի մասով հասնելու է 10 000 դոլարի

- Համայնքների զարգացման հարցում պետք է հաշվի առնել համաշխարհային փորձը, դրա համար պետք է մշակել և իրականացնել վերապատրաստման բազմաթիվ ծրագրեր

- համայնքների զարգացման հարցում մեծ դեր կարող են կատարել նաև մասնավոր հիմնադրամները, որոնց պետք է խրախուսել և այս հարցում իր դերն ունի Հայաստանի ԿԲ

- այսօր մեր տեղական մարմինների ու գործադիր կենտրոնական իշխանությունների կապը լավ չի աշխատում

- պետք է փոխվի մարզպետների դերակատարումը, նրանք պետք է դիտորդի դերում չլինեն

- մարզերում հավաքագրման ցուցանիշները բարձրացնելու համար կառավարությունը պետք է լրացուցիչ շահագրգռման մեխանիզմներ ստեղծի

Մի քանի նախնական հետևություն Սերժ Սարգսյանի խոսքից.

Իշխանություններն անկեղծորեն մտահոգված են Հանրապետության մարզերի ներկայիս տխուր պատկերով, սակայն այս պահին խնդիրների լուծումը տեսնում են հիմնականում տեխնիկական, կառավարչական քայլերի և փոփոխությունների միջոցով: Մինչդեռ մեծ է հավանականությունը, որ նման մեթոդներով այս խնդիրները չեն լուծվի: Միջազգային և, մասնավորապես, եվրոպական փորձն այստեղ կաշխատի, եթե ամբողջական մոտեցում լինի խնդրին :

Ինչ ենք մենք առաջարկում

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբը» գտնում է. եթե երկրում փոխվում է կառավարման ձևը, ապա դա լավ առիթ է՝ փոխելու ողջ տեղական ինքնակառավարման համակարգը:

Եկեք անկեղծ լինենք. այս 21-22 տարիների ընթացքում մեր տեղական ինքնակառավարման համակարգը վերջնականապես քայքայվել է: Այստեղ գրեթե չկան ինքնուրույն մտածող գործիչներ, մարդիկ տեղերում վերջնականապես իրենց օտարված են զգում իշխանությունից: 21-րդ դարում բուռն զարգացում են ապրում ֆեոդալական տեղական բարքերը, որի արդյունքում բնակչության մի մասը, կորցնելով իր ինքնուրույնությունը, դարձել է տեղի իշխանության կցորդը, մյուս մասն ատելությամբ է լցված իշխանությունների հանդեպ ընդհանրապես, իսկ երրորդ մասը հեռանում կամ հեռացել է երկրից:

Այսպիսի պոտենցիալով՝ իրավիճակը հնարավոր չի լինի փոխել պարզապես տեխնիկական լուծումներ առաջարկելով: Տեղերում մարզպետներն իրենց զգում են որպես տեղի ֆեոդալներ, որոնց համար նախագահի կամ վարչապետի խոսքերն արարողակարգային բնույթ ունեն, իսկ քաղաքապետերի ու գյուղապետերի դերը միջնորդ լինելն է հասարակ բնակչի ու մարզպետի միջև: Մարզպետն էլ իր հերթին միջնորդի դեր է կատարում մարզի ու Երևանի միջև:

Մինչև սահմանադրորեն չփոխվեն այս փոխհարաբերությունները, մարզերում ոչինչ հնարավոր չի լինի փոխել:

Առաջին

Երկրում վերջապես պետք է վերականգնել իրական տեղական ինքնակառավարման համակարգը։ Սա 1999 թվականին առաջարկեց վարչապետ Վազգեն Սարգսյանը: Այն է. մարզպետների ինստիտուտը պետք լինի ընտրովի, ինչպես բոլոր քաղաքակիրթ երկրներում: Համայնքների խոշորացման ուղին ճիշտ է, սակայն այստեղ էլ պետք է դրսևորել նրբանկատություն:

Մենք առաջարկում ենք մարզպետների ինստիտուտը դարձնել ընտրովի, ձևավորել նաև մարզային օրենսդիր մարմին-Մարզային Ժողով, որի պատգամավորներին կընտրի մարզի բնակչությունը: Մարզային Ժողովն էլ իր հերթին կընտրի Մարզային Ժողովի Նախագահ և Մարզային Վարչապետ-Մարզպետ՝ Երևանի օրինակով:

Այս դեպքում հնարավոր կլինի վերականգնել իրական ինքնակառավարումը մարզերում, իսկ քաղաքական ուժերի մասնակցությունը տեղական ընտրություններին չի կրի ֆորմալ բնույթ:

Երկրորդ

Մարզն անպայման պետք է ունենա իր մարզային բյուջեն, որը պետք է կազմված լինի տեղական հավաքագրումներից և կենտրոնական իշխանության դոտացիոն ֆոնդից։

Երրորդ

Արմատապես պետք է փոխել հարկային հավաքագրման փիլիսոփայությունը երկրում, այն պետք է դառնա այնպիսին, որի արդյունքում տեղերում կմնա ֆինանսական հոսքերի նկատելի մասը: Բերենք ընդամենը մի քանի օրինակ: Զարգացած եվրոպական երկրներում ֆինանսական հոսքերի 50-70 տոկոսը տեղերում է մնում: Այլ երկրներում, օրինակ՝ Ռուսաստանում կամ Ղազախստանում, այդ ցուցանիշը տատանվում է 30-40 տոկոսի սահմաններում: Հարևան Վրաստանում այն կազմում է 25-30 տոկոս:

Հայաստանում այդ ցուցանիշը տատանվում է 7-10 տոկոսի սահմաններում, և միայն Ադրբեջանի համեմատ ենք մենք լավ վիճակում. այստեղ ցուցանիշը կազմում է 2-3 տոկոս:
Հռետորական հարցադրում ենք ուզում անել: Հնարավո՞ր է արդյոք այս ցուցանիշների պայմաններում տեղերում զարգացնել ինքնուրույն մտածելակերպ, մարդկանց ներշնչել ապագայի հանդեպ հավատ և այլն:

Չորրորդ

Նախագահի կողմից նշած խնդիրներն իսկապես ունեն գրագետ ու հաշվարկված լուծումների անհրաժեշտություն, բայց դրանց մեծ մասն օբյեկտիվորեն հնարավոր է լուծել վերը նշած փոփոխությունների հետ միասին, հակառակ դեպքում դրանք կմնան բարի ցանկություններ։

Հինգերորդ

Բացի վերը նշված հարցադրումներից՝ Սերժ Սարգսյանի խոսքում կար դրույթ, համաձայն որի՝ մի քանի տարում մեկ շնչի մասով ՀՆԱ –ի ցուցանիշը հասցվելու է 10 հազար դոլարի։ Իհարկե, պետության ղեկավարները պետք է պոզիտիվ և հավակնոտ խնդիրներ դնեն, բայց կարևոր է, որպեսզի դրանց հնչեցումն ուղեկցվի փաստարկումների և հիմնավորումների մեխանիզմներով, որպեսզի դրանք չմնան բարի ցանկությունների կարգավիճակում և կարճ ժամանակում չարժեզրկվեն։

Պետք է լինել առավելագույնս օբյեկտիվ և անկեղծ և ընդունել, որ այսօր մեր երկրի գլխավոր հարցը վստահության պակասն է, առանց այդ խնդրի լուծման մեր երկրում իրական պոզիտիվ փոփոխություն հնարավոր չէ իրականացնել: Անհրաժեշտ է գրագետ և համակարգային քայլերով վերականգնել հասարակության հավատը պետության հանդեպ։

Դրանից հետո բովանդակային, տեխնիկական, կառավարչական բոլոր փոփոխությունները կդառնան արդյունավետ՝ անկախ իրենց բարդություններից։

Հայկ Շահինյան

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»

website by Sargssyan