1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 20 փետրվարի 2018թ., 00:00
Նալբանդյանը վաղը կայցելի Բրյուսել Էջմիածնում սկսվել է Գերագույն հոգեւոր խորհրդի ժողովը. օրակարգում է Պոլսո պատրիրքության հարցը Հայաստանն այս անգամ նույնպես դուրս է մնում ցուրտ օդային հոսանքների ներխուժման գոտուց Աշակերտների վեճն ավարտվել է դանակահարությամբ. նրանցից երկուսը հիվանդանոցում են Նազարբաեւը հաստատել է ղազախերենի նոր լատինատառ այբուբենը Ռուսաստանը ցանկանում է խորացնել հարաբերությունները բալկանյան երկրների հետ ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ 100 տարվա հետեւություններ Սերժ Սարգսյան․ 1988-ի փետրվարի 20-ը դարձավ հայ ժողովրդի վերածննդի օրը 14-ամյա երկվորյակ եղբայրները առևանգել են «բուդկա» Մոսկվիչը Ուր է գնում Վրաստանը եւ որտեղ է դոփում Հայաստանը Ինչ է կատարվում ԵՊՀ-ում. նոր բողոքի ալիքի հետքերով Ագուերոյին երկարաժամկետ որոկազրկում է սպառնում (Տեսանյութ) Տարոն Մարգարյանն իր խորհրդա­կանների ու օգնականների թվով չի զիջում անգամ վարչապետին ու նախագահին Դժվարանցանելի է Սոթք-Քարվաճառ ավտոճանապարհը ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդի անդամը 34 միլիոն դրամ փոխառություններ ունի Իսրայելի Քնեսեթի նախագահը Հայաստան կգա սեպտեմբերին. բայց այցը հարցականի տակ է Տոմսեր գնելու պարտադրանք՝ Սայաթ–Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում Չեմպիոնների լիգա․ Օրվա խաղերը Որն էր բժիշկների կռվի պատճառը. մանրամասներ՝ «Գյումրիի» ԲԿ-ում ծեծկռտուքի դեպքից Պայթյուն Վրացական փողոցում. տունը փլուզվել է, վնասվել 10 մեքենա, տարհանվել 14 մարդ (Լուսանկարներ) Նորանշանակ բանտապետի գործերը վատ են Արդեն տաքսիներ են գողանում Քրեական զոն դարձած իմ Էրեբունի Ալեքսանյանի երիտզարմիկը «ա լա հոպար» դղյակ է կառուցում, բայց փոքր-ինչ տխուր է ու փախած Թուրք երիտասարդը նամազ անելու պատրվակով մտել է մզկիթ, սակայն հեռախոսներ է գողացել Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ քննարկումներն այս շաբաթ կանցկացվեն. Յոել Ֆորդեւինդ Թուրք իմամը հարամ է համարել անծանոթ տղամարդու հետ նույն վերելակը նստելը Կարո Փայլանն ընդգրկվել է քրդական կուսակցության ղեկավար կազմում Նստացույց. 88թ. մայիս 30 տարի անց. հաղթանակներ և պարտություններ Ադրբեջանում նախագահի 13 թեկնածու է գրանցվել Ավիաընկերության աշխատակիցը երկու աղջիկներին փրկել է սեռական շահագործումից Միրիամ Բաղդասարյանը հիացրեց կանադական «Ձայնը» նախագծի ժյուրիին «Առաքելական Հայաստան». «Ռոսիա.Կուլտուրա» հեռուստաալիքի երկրորդ ֆիլմը Հայաստանի մասին ՕԽ-2018. Կանադուհին մականով հարվածել է ռուս մրցակցուհու պարանոցին, Կանադան՝ եզրափակիչում ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչը մտադիր է այցելել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հետեւանքով տուժած շրջաններ Հարձակում «ՎՏԲ-Հայաստան Բանկ» ՓԲԸ -ի վրա (Տեսանյութ, լուսանկարներ) Վերա Բրեժնեւան՝ «Ты мой человек» երգի կրքոտ տեսահոլովակում Ռուսաստանում հայ ոստիկանը հաշված րոպեների ընթացքում գտել է կորած աղջնակին Առանց կողմերի փոխզիջման ղարաբաղյան հակամարտությունը լուծել անհնար է. ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Մահացել է երգչուհի Մարիետա Բադալյանը Թուրքիայում քրդամետ կուսակցության նախկին պատգամավորը ձերբակալվել է ԱԱԾ-ն՝ Հայաստանի տարածքում «քուրդ ահաբեկիչների» որոնման մասին Միլիարդատեր Բիլ Գեյթսը ցանկանում է ավելի շատ հարկ վճարել Ընտրություններում հաղթանակի դեպքում Ժիրինովսկին խոստացել է «տեղափոխվել» Կրեմլից Ուկրաինայում առեւանգել են հայազգի գործարարին, շղթայել են եւ փրկագին պահանջել Իրանում հայտնաբերել են կործանված օդանավի բեկորները Թուրքիայում քուրդ լրագրողներ են ձերբակալվել Առաջիկա 5 օրվա եղանակի կանխատեսում Կեղծ դիպլոմների վերաբերյալ ԱԱԾ բացահայտումներն այդպես էլ դաս չեղան. նոր բացահայտումներ Պուտինը հրաժարվել է նկարահանվել իր նախընտրական հոլովակներում ՊԵԿ հարկային տեսուչը չարաշահել է պաշտոնեական դիրքը Ախթալա գետի մեջ ծծմբական թթու է արտահոսում գործարանից (Տեսանյութ) Նիդեռլանդների գործերի հավատարմատարը կանչվել է Թուրքիայի ԱԳՆ՝ Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ նոր նախագծերի պատճառով 3 րոպեում 11 հատ շաուրմա. Անապայում բնակվող հայ խոհարարը շաուրմա պատրաստելու արագության ռեկորդ է սահմանել (տեսանյութ) Այսօր Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան օրն է Իրաքում 48-ամյա թրքուհին կենթարկվի մահապատժի՝ ԻՊ-ին աջակցելու համար Ավելի հարուստ են այն հասարակությունները, որոնք ունեն լավ զարգացած բարեգործական մշակույթ Ինչու են ազգականները ծեծելով սպանել տղամարդուն Երեխան մեքենայի տակ է ընկել և հրաշքով ողջ է մնացել. Տեսանյութ ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարը մեղադրել է Ռուսաստանին Հղի Քեյթ Միդլթոնը՝ BAFTA-ի կարմիր գորգին (լուսանկարներ, տեսանյութ) Ադրբեջանը, Թուրքիան և Ուկրաինան համագործակցության եռակողմ ձևաչափ են ստեղծում Վիկտոր Օրբան. «Քրիստոնեությունը Եվրոպայի վերջին հույսն է» Լավրով. «Երրորդ ուժերը փորձում են օգտագործել քրդերին» «Իսլամական պետություն»-ը ստանձնել է Կիզլյարի ահաբեկչության պատասխանատվությունը Facebook-ը խոստանում է պայքարել ԱՄՆ ընտրություններին միջամտելու փորձերի դեմ Երբ ձեր շունը տանը մենակ է, իսկ դուք նրան արգելել եք բարձրանալ անկողնու վրա (Տեսանյութ) Բազմահազարանոց ցույցեր, անկարգություններ Ուկրաինայում Ամենապահանջված պարային հաստատության հաջողության հետքերով Հայաստանյան ո՞ր հեռուստաալիքն եք դիտում առավել հաճախ Թուրքիան սպառնալիքների առաջ գլուխ խոնարհող երկիր չէ. Չավուշօղլի Օդը կեղտոտող ուղեւորը ստիպել է օդանավին արտակարգ վայրէջք կատարել Երեւանում թալանել են դատավորի Porsche Cayenne-ը ԱՄՆ-ի Արդարադատության նախարարությունը՝ հայերի դեմ հարուցված քրեական գործի մասին Գերմանիայի ՆԳ նախարարը զգուշացրել է Վրաստանին ՕԽ-2018․ Նորվեգացի քյորլինգիստների տաբատները դարձյալ օրիգինալ են (Լուսանկարներ, տեսանյութ) Երեւանի ավագանու նիստում տեղի ունեցած միջադեպի փաստով հարուցվել է քրական գործ Որքան թարմ պտուղ-բանջարեղեն է Հայաստանից արտահանվել
Հարցում

Հայաստանի զարգացման հեռանկարների մասին. Ինչ է հուշում համաշխհարային փորձը Մաս 1

Այսօր Հայաստանի դեմոկրատական ուղիով զարգացման հեռանկարը մտահոգում է բոլորին: Իրոք, երկրում փաստացի չեն գործում ընտրական ինստիտուտները և արդեն 27 տարի Հայաստանում իշխանությունը ձևավորվում է ոչ թե ներքևից, այլ վերարտադրվում է վերևից: Ինչու պետականության վերականգնումից 27 տարի անց մենք ստիպված արձանագրում ենք սույն փաստը: Փորձենք հասկանալ և նոր լուծումներ առաջարկել Հայաստանի ժողովրդավարացման հեռանկարը իրական դարձնելու համար: Հակառակի դեպքում մենք ոչ միայն տնտեսական զարգացում չենք ապահովի , այլև կունենանք ազգային անվտանգության լուրջ խնդիրներ:

Ինչ է ցույց տալիս այլ երկրների փորձը

Համաշխարհային փորձը ցույց է տալիս , որ տոտալիտար համակարգերից միանգամից դեմոկրատիային անցնելը հնարավոր չէ, նախ պետք է դրվեն դեմոկրատիայի հիմքերը, որից հետո միայն հնարավոր կլինի կառուցել դեմոկրատական հասարակություն:

Նախ պետք է լուծվեն հետևյալ խնդիրները.

-քաղաքական և դատական ինստիտուտների ստեղծումը

-անկախ մամուլի միջոցների ձևավորումը

-ազատական տնտեսության ինստիտուտների ձևավորումը և մրցակցային խաղի կանոնների հիմնումը

-ժամանակակից և կիրթ սեփականատերերի դասի ձևավորումը, որոնց մեծ մասը ժամանակակից պատկերացումներ ունեցող մարդիկ պետք է լինեն: Հատկապես դա վերաբերվում է խոշորներին, սեփականատերերին

-փոքր և միջին բիզնեսի աջակցումը, հասարակության մեջ, այսպես կոչված, միջին խավի ձևովորումը: Հենց այս շերտն է բոլոր հասարակություններում դեմոկրատիայի հիմքը: Եթե այս շերտը զարգացած չէ , ապա չի լինում նաև դեմոկրատական ինստիտուտների զարգացում: Սա աքսիոմա է

-դեպի արտահանող ուղղվածություն ունեցող տնտեսության ոլորտների խրախուսում ու աջակցում, այդ թվում նաև ֆինանսա-արդյունաբերական խմբավորումների/ՖԱԽ/ ստեղծման միջոցով, որպեսզի երկիրը կարողանա ավելի շատ արտահանել և ազգային տնտեսությունը կարողանա մրցունակ ապրանք արտահանել դեպի համաշխարհային շուկաներ: Առանց դրա երկրի զարգացում չի լինում

-ազգային դրամի ցածր կուրսի պահապանում , որպեսզի երկրից արտահանվող ապրանքները մրցունակ լինեն արտերկրի շուկաներում: Դա է ցույց տալիս ողջ համաշխհարային փորձը

-էժան աշխատանքի շուկայի ձևավորում, որպեսզի երկրից արտահանվող ապրանքների ինքնարժեքը ցածր լինի և, բնականաբար, մրցունակ լինի արտերկրի շուկաներում:

Բոլոր այն երկրները, որոնք այսօր համարվում են զարգացած և դեմոկրատական, իրենց անցումային փուլերում լուծել են հենց այս խնդիրները: Սակայն ոչ բոլոր երկրներն են իրենց անցումային փուլն անցել դեմոկրատիայի նորմերը պահպանելով: Օրինակ, գրեթե ողջ Լատինական Ամերիկայի երկրները իրենց անցումային փուլերը անցել են կոշտ ավտորիտար զինվորական ռեժիմների միջոցով:

Նույն ուղիով են անցել նաև Հարավ-Արևելյան Ասիայի երկրները:

Գեներալների իշխանությունից չեն խուսափել նույնիսկ մի շարք եվրոպական երկրներ /Իսպանիա, Պորտուգալիա, Հունաստան և այլն/

Սակայն միշտ չէ , որ անցումային փուլը պետք է անցնել վերը նշված ճանապարհով:
Օրինակ հետպատերազմյան Գերմանիան, Իտալիան, Ճապոնիան և էլի մի շարք երկրներ անցումային փուլն անցան առանց կոշտ ավտորիտար ռեժիմների օգնության:
ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո այս ճանապարհով անցան Արևելյան Եվրոպայի և Բալթյան տարածաշրջանի երկրները- Լեհաստանը, Չեխիան, Սլովակիան, Էստոնիան, Լիտվան, Լատվիան և այլն:

Ինչ վերաբերվում է մեր տարածաշրջանի երկրներին` Հայաստանին, Վրաստանին, Ադրբեջանին, ապա ցավոք մենք էապես տարբերվեցինք թե Բալթյան, և թե Արևելյան Եվրոպայի երկրներից` մի շարք օբյեկտիվ գործոնների պատճառով, որոնք հետևյալն էին.

1. Տարածաշրջանի այս երեք երկրների դեմոկրատական ավանդույթների բացակայությունը անցյալում

2. Ավտորիտար ավանդույթեր ունեցող հարևանների շրջապատը /Ռուսաստանը, Թուրքիան և Իրանը անցյալում երբեք դեմոկրատական չեն եղել/

3. Կայացած դեմոկրատական կենտրոններից հեռու լինելը

4. Քաղաքակրթական, կրոնական և էթնիկ տարբերություններն ու փոխվստահության մթնոլորտի լիարժեք բացակայությունը

5. Տարածաշրջանում գրեթե անլուծելի մի շարք կոնֆլիկտների առկայությունը, որին գումարվել է նաև աշխարհաքաղաքական գործոնների ազդեցությունը

Նշանակում է արդյոք, որ մենք բոլորս դատապարտված ենք այս տարածաշրջանում ապրել առանց լավատեսական հեռանկարի: Կարծում ենք, որ ոչ պարզապես պետք է ունենալ քաղաքական կամք, ինտելեկտուալ թիմ և ճանապարհային քարտեզ դեպի զարգացման ուղի դուրս գալու համար , որի արդյունքում տեսանելի կդառնան

-եւ երկրի տնտեսական զարգացման հեռանկարը

-եւ դեմոկրատական ինստիտուտների ոչ թե ֆորմալ, այլ փաստացի զարգացման ճանապարհը

-եւ ղարաբաղյան խնդրի լուծման մեր համար ոչ վտանգավոր տարբերակները

-եւ երկրի դեմոգրաֆիկ խնդիրների լուծման ուղիները

- եւ երկրի միջազգային հեղինակության շեշտակի բարձրացման ճանապարհը

- եւ վերջապես, Հայաստան-Սփյուռք միասնական նոր և հզոր Հայկական Աշխարհի ձևավորման ուղին, որի արդյունքում Հայությունը կկարողանա իր արժանի տեղը ունենալ համաշխարհային զարգացման հարաբերություններում:

Երվանդ Բոզոյան. շարունակելի

website by Sargssyan