1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 19 նոյեմբերի 2018թ., 00:00
Ո՞ւմ եք տեսնում ՀՀ վարչապետի պաշտոնում (Հարցում) Ինչպիսի նորություններ են գերադասում ԱՄՆ բնակիչները Հրեաները ծեծել են բորտուղեկցորդուն և վայրէջք պահանջել՝ հանուն Շաբաթի պահպանման Բելգիայում կստեղծվի կանանց հատուկ նշանակության ջոկատ Մյանմայում հրավառության փուչիկը պայթել է հանդիսատեսի բազմության վրա (Տեսանյութ) Դայվերներին հաջողվել է նկարահանել ութմետրանոց անսովոր հրեշին (Տեսանյութ) Սմարթֆոնների օգտագործումը կարող է հանգեցնել տեսողության կորստի Որքան են ծախսում բրիտանացիները հանրային զուգարանների վրա Ուկրաինայի նախկին նախագահը վնասվածքներ է ստացել և տեղափոխվել հիվանդանոց Եվգենի Պետրոսյանը տոնել է Ելենա Ստեպանենկոյից ամուսնալուծվելու ավարտը (տեսանյութ) Ջասթին Բիբերն ամուսնացել է ՀՀԿ-ական դարձած մարզիկը հիմա էլ ՔՊ-ի ցուցակում է Կա-մո վար-չա-պետ. Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստների կոչը (Տեսանյութ) Ինչ է կատարվում Ազգերի լիգայում Աղյուսակներ Մարինեն եւ Գոռը հաշտվեցին. պարզվում է Գոռ Վարդանյանը պաշտպանել է Մարինեին (Տեսանյութ) Բերդավանցիները պահանջում են ադրբեջանցիների հետ փոխանակել իրենց համագյուղացուն եւ ճանապարհ են փակել (Տեսանյութ) ԱՄՆ ներկայացուցչությունը նոյեմբերի 20-ին կներկայացնի սպանված եւ մաս-մաս արված Խաշոգջիի գործով զեկույցը Միրգ, որը կարող է իջեցնել արյան մեջ շաքարի մակարդակը Գիտնականներն ալկոհոլի նկատմամբ հակվածության նոր պատճառ են նշել Իսպանիայի ծովափերից մեկում ատլանտներին պատկանող կառույց է հայտնաբերվել Ջոն Լենոնի մարդասպանը բացահայտել է իր գործողության մանրամասները Ծեծկռտուք Շրի Լանկայի խորհրդարանում (տեսանյութ) Վաշինգտոնը չի նախատեսում Գյուլենի արտահանձնումը Թուրքիային Արաբ կանայք ի նշան բողոքի հագուստը շրջած են կրում Հունաստանում անարխիստները հարձակվել են նախարարների վրա Բագրատաշենի մաքսակետում կուտակված աջ ղեկով մեքենաների վերջը չի երևում (Լուսանկարներ) Հրթիռների թագավոր «Սատանա»-ի փորձարկումը (տեսանյութ) Վազգեն Խաչիկյանի բնակարանը կհանվի աճուրդի 37 և 1 համարի երթուղիները սպասարկող ընկերությունը սնանկ է ճանաչվել Բրիտանական առևտրային ցանցը կսկսի վաճառել տապակած մորեխներ Կորեայի Հանրապետությունում միասնական պետական քննության օրն արգելվել է ինքնաթիռների թռիչքը «Գտնելով իմ Հայաստանը. 1 դար ցեղասպանությունից հետո». Financial Times-ի խմբագրի հոդվածը հայրենիք այցի մասին ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարը ՀՀ ներկայացուցիչ չի լինի Եվսեև Շատ երկրներ հարցականի տակ են դնում ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում ՀՀ ներկայացուցչի նշանակման արդյունավետությունը. Վ. Սեմերիկով Մոսկվայում տղամարդը մահացել է կորվալոլի և առյուծագիի մեծ չափաբաժին օգտագործելուց Շվեյցարացի պանրագործը փորձում է երաժշտության միջոցով պանրին յուրահատուկ համ տալ Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը փակ է, ռուսական կողմում կա կուտակված մոտ 400 մարդատար և 150 բեռնատար ավտոմեքենա Ազգերի լիգա. Օրվա խաղերի անոնս ԱՄՆ-ում կոկաինի հսկայական խմբաքանակ են բռնագրավել «Լուսավոր Հայաստանը» հրապարակել է իր համամասնական ցուցակը. 157 թեկնածու Թրամփը պատմել է, թե որքան ժամանակ զինվորականները կլինեն Մեքսիկայի հետ սահմանին Վայրի բնության ամենազավեշտալի լուսանկարների մրցույթի հաղթողների աշխատանքները Լավրովը նշել է պայմանը, որի համաձայն կշարունակվի «Թուրքական հոսք»-ի կառուցումը VARDA-ն ցուցադրել է իր ակումբի մարզչի կրակոտ ու էրոտիկ պարը Ադրբեջանը Ֆրանսիային բողոքի նոտա է հղել Աշխարհի ամենահարուստ մարդը կանխատեսել է Amazon-ի սնանկ դառնալը Սանկտ Պետերբուրգում տղամարդն անցել է բարձրահարկ շենքերի միջև կապված ճոպանով (տեսանյութ) Բելառուսը Հայաստանի նկատմամբ իրեն դաշնակցային չի պահել, բայց Հայաստանն էլ խախտել է ՀԱՊԿ ընթացակարգերը. Ստանիսլավ Տարասով Մարդիկ կարող են Մարսում հայտնվել քառորդ դար հետո Կայծակը հարվածել եւ վնասել է «Թուրքական ավիաուղիների» օդանավը Սուրճի եւ թեյի հանդեպ սերը ծրագրավորված է գենային մակարդակում Վերին Լարսի անցակետը փակ է. ռուսական կողմում կանգնած է շուրջ 550 մեքենա «Սասնա ծռերին», «Օրինաց երկրին» եւ ԲՀԿ–ին ԿԸՀ-ն 48 ժամ ժամանակ է տվել Շենգավիթ վարչական շրջանի ղեկավարը հրաժարական է տվել Կալիֆորնիայի հրդեհներից չվնասված Էնթոնի Հոփքինսի տունը ցնցել է համացանցը Գարիկ Մարտիրոսյանի կինը ցուցադրել է հայի դեմքը, երբ նրան շրջապատում են հրեաներ Ադրբեջանում ձերբակալվել են ընդդիմության առաջնորդները Բելառուսը Նիկոլ Փաշինյանին մեղադրում է էտիկետի բացակայության մեջ Անսարք արգելակներով ինքնաթիռը հաջողությամբ վայրէջք է կատարել Լուսինե Հովհանիսյանի «Տարին ունի շատ եղանակ» (Լուսանկարներ) Մերկելը խոստովանել է միգրացիոն քաղաքականության մեջ գործած սխալը Ուրիշ լավ ե՞ք ժողովուրդ... Գիտնականները պաշտոնապես նոր անվանում են տվել կիլոգրամին Ժպտալ չկարողացող տղամարդը գտել է նույնանման խնդրով հարսնացուի Հայաստանը ժողովրդագրական առումով բավական զիջում է հարևան Ադրբեջանին Երբ են սկսվելու դպրոցականների ձմեռային արձակուրդները «Որտե՞ղ են մեքենաների աջ ղեկը ձախ դարձնելու, եթե Հայաստանում լիցենզավորված կայաններ չկան. մարդու կյանքի հե՞տ են խաղալու» Էրդողանն ու Թրամփը հեռախոսազրույց են ունեցել Ընտրական ցուցակները և մարդիկ Հրապարակվել է Մոսկվայի նավթավերամշակման գործարանում հրդեհի տեսանյութը Բերդավանցիները փակել են ճանապարհը Պիտերցի տատիկի համար դեղորայքը Պուտինից կարևոր է եղել Հոնդուրասի նախագահը համաշխարհային շուկայում սուրճի «արդար» գինը վերականգնելու նպատակով «խաչակրաց արշավանք» է սկսել Մոտ 700 մեքենա. ամերիկացին ճապոնական մեքենաների վիթխարի հավաքածու ունի (լուսանկարներ, տեսանյութ) Բաքվից Մոսկվա ուղևորվող ինքնաթիռը քիչ է մնացել բախվի Մոսկվա-Պեմզա չվերթն իրականացնող ինքնաթիռի հետ Բուի արձանը վրդովվեցրել է սերբական փոքրիկ քաղաքը (Լուսանկար) Մոնիկա Լևինսկին պատմել է՝ ինչպես է գայթակղել Բիլ Քլինթոնին (տեսանյութ) Bloomberg-ը հաշվել է պատժամիջոցների պատճառով Ռուսաստանի տնտեսական անկումը Լոնդոնյան ռեստորանը փակել է զուգարանի մուտքը Կարտոֆիլի եւ գլուխ սոխի մեջ ի՞նչ վիտամիններ են պարունակվում
Հարցում

Հայաստանի զարգացման հեռանկարների մասին. Ինչ է հուշում համաշխհարային փորձը Մաս 1

Այսօր Հայաստանի դեմոկրատական ուղիով զարգացման հեռանկարը մտահոգում է բոլորին: Իրոք, երկրում փաստացի չեն գործում ընտրական ինստիտուտները և արդեն 27 տարի Հայաստանում իշխանությունը ձևավորվում է ոչ թե ներքևից, այլ վերարտադրվում է վերևից: Ինչու պետականության վերականգնումից 27 տարի անց մենք ստիպված արձանագրում ենք սույն փաստը: Փորձենք հասկանալ և նոր լուծումներ առաջարկել Հայաստանի ժողովրդավարացման հեռանկարը իրական դարձնելու համար: Հակառակի դեպքում մենք ոչ միայն տնտեսական զարգացում չենք ապահովի , այլև կունենանք ազգային անվտանգության լուրջ խնդիրներ:

Ինչ է ցույց տալիս այլ երկրների փորձը

Համաշխարհային փորձը ցույց է տալիս , որ տոտալիտար համակարգերից միանգամից դեմոկրատիային անցնելը հնարավոր չէ, նախ պետք է դրվեն դեմոկրատիայի հիմքերը, որից հետո միայն հնարավոր կլինի կառուցել դեմոկրատական հասարակություն:

Նախ պետք է լուծվեն հետևյալ խնդիրները.

-քաղաքական և դատական ինստիտուտների ստեղծումը

-անկախ մամուլի միջոցների ձևավորումը

-ազատական տնտեսության ինստիտուտների ձևավորումը և մրցակցային խաղի կանոնների հիմնումը

-ժամանակակից և կիրթ սեփականատերերի դասի ձևավորումը, որոնց մեծ մասը ժամանակակից պատկերացումներ ունեցող մարդիկ պետք է լինեն: Հատկապես դա վերաբերվում է խոշորներին, սեփականատերերին

-փոքր և միջին բիզնեսի աջակցումը, հասարակության մեջ, այսպես կոչված, միջին խավի ձևովորումը: Հենց այս շերտն է բոլոր հասարակություններում դեմոկրատիայի հիմքը: Եթե այս շերտը զարգացած չէ , ապա չի լինում նաև դեմոկրատական ինստիտուտների զարգացում: Սա աքսիոմա է

-դեպի արտահանող ուղղվածություն ունեցող տնտեսության ոլորտների խրախուսում ու աջակցում, այդ թվում նաև ֆինանսա-արդյունաբերական խմբավորումների/ՖԱԽ/ ստեղծման միջոցով, որպեսզի երկիրը կարողանա ավելի շատ արտահանել և ազգային տնտեսությունը կարողանա մրցունակ ապրանք արտահանել դեպի համաշխարհային շուկաներ: Առանց դրա երկրի զարգացում չի լինում

-ազգային դրամի ցածր կուրսի պահապանում , որպեսզի երկրից արտահանվող ապրանքները մրցունակ լինեն արտերկրի շուկաներում: Դա է ցույց տալիս ողջ համաշխհարային փորձը

-էժան աշխատանքի շուկայի ձևավորում, որպեսզի երկրից արտահանվող ապրանքների ինքնարժեքը ցածր լինի և, բնականաբար, մրցունակ լինի արտերկրի շուկաներում:

Բոլոր այն երկրները, որոնք այսօր համարվում են զարգացած և դեմոկրատական, իրենց անցումային փուլերում լուծել են հենց այս խնդիրները: Սակայն ոչ բոլոր երկրներն են իրենց անցումային փուլն անցել դեմոկրատիայի նորմերը պահպանելով: Օրինակ, գրեթե ողջ Լատինական Ամերիկայի երկրները իրենց անցումային փուլերը անցել են կոշտ ավտորիտար զինվորական ռեժիմների միջոցով:

Նույն ուղիով են անցել նաև Հարավ-Արևելյան Ասիայի երկրները:

Գեներալների իշխանությունից չեն խուսափել նույնիսկ մի շարք եվրոպական երկրներ /Իսպանիա, Պորտուգալիա, Հունաստան և այլն/

Սակայն միշտ չէ , որ անցումային փուլը պետք է անցնել վերը նշված ճանապարհով:
Օրինակ հետպատերազմյան Գերմանիան, Իտալիան, Ճապոնիան և էլի մի շարք երկրներ անցումային փուլն անցան առանց կոշտ ավտորիտար ռեժիմների օգնության:
ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո այս ճանապարհով անցան Արևելյան Եվրոպայի և Բալթյան տարածաշրջանի երկրները- Լեհաստանը, Չեխիան, Սլովակիան, Էստոնիան, Լիտվան, Լատվիան և այլն:

Ինչ վերաբերվում է մեր տարածաշրջանի երկրներին` Հայաստանին, Վրաստանին, Ադրբեջանին, ապա ցավոք մենք էապես տարբերվեցինք թե Բալթյան, և թե Արևելյան Եվրոպայի երկրներից` մի շարք օբյեկտիվ գործոնների պատճառով, որոնք հետևյալն էին.

1. Տարածաշրջանի այս երեք երկրների դեմոկրատական ավանդույթների բացակայությունը անցյալում

2. Ավտորիտար ավանդույթեր ունեցող հարևանների շրջապատը /Ռուսաստանը, Թուրքիան և Իրանը անցյալում երբեք դեմոկրատական չեն եղել/

3. Կայացած դեմոկրատական կենտրոններից հեռու լինելը

4. Քաղաքակրթական, կրոնական և էթնիկ տարբերություններն ու փոխվստահության մթնոլորտի լիարժեք բացակայությունը

5. Տարածաշրջանում գրեթե անլուծելի մի շարք կոնֆլիկտների առկայությունը, որին գումարվել է նաև աշխարհաքաղաքական գործոնների ազդեցությունը

Նշանակում է արդյոք, որ մենք բոլորս դատապարտված ենք այս տարածաշրջանում ապրել առանց լավատեսական հեռանկարի: Կարծում ենք, որ ոչ պարզապես պետք է ունենալ քաղաքական կամք, ինտելեկտուալ թիմ և ճանապարհային քարտեզ դեպի զարգացման ուղի դուրս գալու համար , որի արդյունքում տեսանելի կդառնան

-եւ երկրի տնտեսական զարգացման հեռանկարը

-եւ դեմոկրատական ինստիտուտների ոչ թե ֆորմալ, այլ փաստացի զարգացման ճանապարհը

-եւ ղարաբաղյան խնդրի լուծման մեր համար ոչ վտանգավոր տարբերակները

-եւ երկրի դեմոգրաֆիկ խնդիրների լուծման ուղիները

- եւ երկրի միջազգային հեղինակության շեշտակի բարձրացման ճանապարհը

- եւ վերջապես, Հայաստան-Սփյուռք միասնական նոր և հզոր Հայկական Աշխարհի ձևավորման ուղին, որի արդյունքում Հայությունը կկարողանա իր արժանի տեղը ունենալ համաշխարհային զարգացման հարաբերություններում:

Երվանդ Բոզոյան. շարունակելի

website by Sargssyan