Այսօր՝ 06 դեկտեմբերի 2022թ., 00:00
Դեշամ․ Մբապեն հիմա աշխարհի լավագույն ֆուտբոլիստն է Շահագրգիռ ենք նպաստել Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև Խաղաղության պայմանագրի ստորագրմանը. Սերգեյ Լավրով Ի՞նչ է կատարվում Ստեփանավանի և Ալավերդու ճանապարհներին Ադրբեջանը պատրաստել է խաղաղ կարգավորման պայմանագրի նախագիծը և ներկայացրել Հայաստանին․ Բայրամով Ռյազանի մերձակայքում գտնվող օդանավակայանում պայթյուն է տեղի ունեցել Արմեն Ռուստամյանը Սերգեյ Միրոնովի հետ քննարկել է Արցախի անվտանգային հարցը Եվրասիայում անվտանգությունը կախված կլինի Ուկրաինայում հատուկ գործողության արդյունքից. Զաս Ադրբեջանը կավելացնի ազգային անվտանգությանն ուղղված ծախսերը Ցինիզմ, անբարոյականություն, անխելքություն, գեղջկականություն. Գեղամ Նազարյան Ադրբեջանցիներն ու ՔՊ-ն փողոց են փակել․ Արեգնազ Մանուկյան Վարորդների համար․ տեսանյութ՝ Երևան-Սպիտակ ավտոճանապարհից Արմավիրի մարզում իր տան բակում, ծառից կախված հայտնաբերվել է Արցախյան 44-օրյա պատերազմի 33-ամյա մասնակցի դին Արցախի ղեկավարությունը պետք է աշխատի՝ հույսը չդնի Հայաստանի իշխանության վրա. Սեյրան Օհանյան Իրանի ՆԳՆ-ն չի հաստատել բարքերի ոստիկանության լուծարումը Դատախազը հանրային քրեական հետապնդում է հարուցել նախկին ոստիկանապետ Վլադիմիր Գասպարյանի կնոջ նկատմամբ «Էշ գզողների մասին»․ Ռուբեն Մխիթարյան Ադրբեջանցիներն իրենց կատարած հանցագործությունները վերագրում են հայերին. Սեյրան Օհանյան «Սա արդեն երրորդ միջադեպն է, չենք թույլատրելու, որքան էլ գնան սադրանքների, մենք ևս նրանց նույն ձևով պատասխանելու ենք». Գետավանի համայնքապետ ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստը Արման Թաթոյանը Սիդնեյում ներկայացրել է ՀՀ ինքնիշխան տարածքում ու Արցախում ադրբեջանական պատերազմական հանցանքների փաստերը «Էկոլոգիական» սադրանքն ինձ հիշեցրեց, թե ինչպես էին ադրբեջանցիները տարբեր «էկոլոգիական» առիթներ օգտագործում հայերի դեմ ջարդեր կազմակերպելու համար Օրվա հանդիպումները «Սեպտեմբերյան շոկից հետո» որտե՞ղ է Քերոբյանը տեսել տնտեսության վերականգնումը Ընտրված համայնքապետ չունեցող քաղաքը․ Վանաձորի ընտրություններից մեկ տարի անց Հայկական կողմը Ադրբեջանին է փոխանցել 10 զոհերի ոսկրեր և 2 քարտեզ. ԱԱԾ Բոյկոտում եմ Հանրապետության հրապարակի տոնակատարությունը․ Մենուա Սողոմոնյան Սրանցն աթոռն է ու թուրքի առաջ «ծնկի գալը». Շարմազնով Շարքային զինծառայողը վնասվածքը ստացել է իրեն ամրակցված ինքնաձիգից արձակված կրակոցից Ոչ մի տարբերություն Վարդենիսի ու Ստեփանակերտի միջև. Քրիստինե Վարդանյան Մատաղիս-Քարվաճառ հատվածում վեճ է տեղի ունեցել հայերի ու երթևեկող ադրբեջանիցիների միջև. կան վիրավորներ Մոսկվայում նախատեսվում է Լավրով-Բայրամով հանդիպում Հայկական քաղավիացիան դեռ կմնա ԵՄ «սեւ ցուցակում» Հիմքից միտումնավոր ավիրել ու զոհաբերել են պաշտպանական համակարգը, հիմա էլ իբրև մտածում են «լիարժեք վերափոխման մասին»․ Արտակ Զաքարյան Անհասկանալի է, թե ինչո՞ւ ենք վերականգնում դիվանագիտական հարաբերությունները Հունգարիայի հետ․ Գևորգ Դանիելյան Չնայած թշնամական գործողություններին և պետության անգործությանը, հայ մարդը ամուր կառչած է իր հողին և պատրաստ է պաշտպանել այն. «Հայաստան» դաշինք Կոչ ենք անում միջազգային հանրությանը խստորեն դատապարտել Ադրբեջանի պետական հայատյաց քաղաքականությունը և գործուն քայլեր ձեռնարկել. Արցախի արտործնախարարություն Արցախ-Հայաստան միակ ճանապարհի փակումը Արցախի ժողովրդի նկատմամբ իրականացվող ահաբեկման և ցեղասպանական քաղաքականության հերթական դրսևորումն է Դե Հայաստանի իշխանությունների հանգամանքը անիմաստ է քննարկել, նրանք թեմայի հետ կապված անտարբեր են և այն համարում են բացառապես ռուսների խնդիրը Ադրբեջանի գործողություններն ուղղված են Արցախի խաղաղ բնակչության և խաղաղապահների դեմ. Արտակ Բեգլարյան Ադրբեջանի կողմից շրջանառության մեջ դրված «Զանգեզուրյան միջանցքը» բազմաքայլ ռազմաքաղաքական կոմբինացիայի մաս է. Սենոր Հասրաթյան Վաղը նույնն անելու են Ջերմուկի (կամ մեկ այլ վայրի) ճանապարհին․ Աբրահամ Գասպարյան Շուշի-Քարին տակ հատվածն Ադրբեջանի մի խումբ քաղաքացիների կողմից փակելն ադրբեջանական իշխանությունների կազմակերպածն է․ Արման Թաթոյան Նպատակ ունեն հումանիտար աղետ ստեղծել Արցախում․ Արցախի առողջապահության նախարարությունը՝ Ստեփանակերտ-Գորիս մայրուղու փակման մասին Ադրբեջանական կողմի հետ ավելի քան երեք ժամ տևած բանակցությունները տվել են դրական արդյունք Լաչինի միջանցքը փակ է՝ որպես անողնաշար, անատամ, անխելք քաղաքականության հետևանք. Հակոբ Ճաղարյան Բերձորի միջանցքի արգելափակված հատվածում տեղի են ունենում բանակցություններ ռուս խաղաղապահների և իբր «խաղաղ» ադրբեջանցիների միջև Ադրբեջանը փակում է ՀՀ-ի և Արցախի միակ ցամաքային կապը. հումանիտար կատաստրոֆա է. Էդուարդ Շարմազանով «Այս ամենը մեզ համար անակնկալ չէր, մենք դրան սպասում էինք և սպասում ենք ավելիին». Մետաքսե Հակոբյան Սա հարված է նաև ռուս խաղաղապահներին. Դավիթ Բաբայանը՝ ադրբեջանցիների կողմից Ստեփանակերտ-Գորիս մայրուղին փակելու մասին Ավելի քան երկու ժամ է շարունակում է փակ մնալ Արցախ-Հայաստան միակ մայրուղին Տիգրան Ավինյանն «առուն չթռած, հոպ է ասում». քաղաքապետի աթոռին է Կառավարության ստեղծած «ծուռ հայելիների» իրականությունը. ինչին ձեռք են տալիս, փլուզվում է Փաշինյանը պնդել է, որ հայտարարագրման գործընթացը պետք է սկսել առանց «ապացույցների» Նախարարը զանգեց, ասաց կգամ արվեստանոց, մի ամբողջ օր սպասեցի, չեկավ. քանդակագործը՝ Դումանյանի մասին ԱԱ-2022․ Օրվա հանդիպումները Հոգեբանը խորհուրդ է տվել Նոր տարուն երկու շաբաթ առաջ պատրաստվել՝ դրանից չհոգնելու համար Կամերունն ԱԱ-ներում Բրազիլիային հաղթած առաջին աֆրիկյան թիմն է G7 երկրներն ու Ավստրալիան ռուսական նավթի գների շեմ են սահմանել՝ մեկ բարելի դիմաց 60 դոլար Հայաստանում հողերի առքուվաճառքի ցուցանիշները նվազել են Եվրամիությունը 1100 ուկրաինացի զինվորների ուսուցում է իրականացնում․ Բորել ԱՄՆ-ն ակտիվորեն համագործակցում է Հայաստանի եւ Ադրբեջանի հետ․ Փրայս Աննա Asti-ն բողոքել է առողջական խնդիրներից Spotify-ի վարկածով Bad Bunny-ն 2022 թվականի ամենահայտնի արտիստն է Կուրտուան շնորհակալություն է հայտնել Մարտինեսին ՔՊ-ականների մի թևը՝ Անդրանիկ Քոչարյանի հետ սպասում է ոստիկանապետին. արշավ են սկսել Էրդողանը կոչ է արել Շոլցին «չեզոք դիրքորոշում պահպանել» Թուրքիայի եւ Հունաստանի միջեւ հարաբերություններում «Ռուսաստանը չի առաջարկել որևէ բան, որտեղ Արցախը կլինի Ադրբեջանի կազմում. Լավրովը մեջբերել է Բաքվի մոտեցումները». Դավիթ Բաբայան Արգիշտի Քյարամյանը նոր խորհրդական ունի. ով է նա «Ամեն հաջորդ օր ՀՀ անապահով քաղաքացիներն ապրում են ավելի վատ, քան դրա նախորդ օրը». Թադևոս Ավետիսյան Արցախը չի լինելու Ադրբեջանի կազմում. Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը ոչ մի առնչություն չունի ԼՂ կարգավիճակի հետ Սաակաշվիլին այլեւս չի զբաղվի քաղաքականությամբ «Ստեղ են ասել` էշն էր պակաս, պառաշուտով իջավ». Հենրիխ Դանիելյան «Հերթական ստորացումը». Ավետիք Իշխանյան Ծնվել է 44-օրյա պատերազմում զոհված Հակոբ Գրիգորյանի եղբայրը «Կա՛մ տեր ենք կանգնում Արցախին, կա՛մ հրաժարվում ենք սերունդների պայքարից». Արմեն Ռուստամյան «Մարտական գործողությունների վերսկսման հավանականությունը կտրուկ աճել է». Տիգրան Աբրահամյան «Երկու տարի է՝ Ադրբեջանին ոչինչ չեք ասում, սա կանգնեցրե՞ց Ջերմուկի պատերազմը». Քրիստինե Վարդանյանը՝ ՔՊ-ին Ամանորյա միջոցառումների համար Երևանում կծախսվի 285 միլիոն դրամ «Ի՞նչ արեց Փաշինյան Նիկոլը՝ «մեյդան» բերեց Ալմա Աթայի հռչակագիրը, որը դարձավ Ադրբեջանի թիվ մեկ զենքը». Հայկ Մամիջանյան Արտակ Զաքարյանը՝ ընդդիմություն-իշխանություն պայքարի մասին
Հարցում

Նույնիսկ վերելակը կանչեք, չի գա

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Սպառազինությունների ձեռքբերման հարցը Հայաստանի համար միշտ էլ կարևոր նշանակություն ունեցող խնդիր է եղել՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Ադրբեջանն անընդհատ փորձել է միլիարդավոր դոլարների նորագույն սպառազինություններ գնելու միջոցով փոխել տարածաշրջանում ուժերի հավասարակշռությունը։ Սակայն հայկական կողմի համար նոր սպառազինությունների ձեռքբերումն առավել քան հրատապ է հատկապես 44-օրյա պատերազմից հետո, երբ Ադրբեջանն արդեն սկսել է բացահայտ սպառնալ Հայաստանի ինքնիշխանությանը և տարածքային ամբողջականությանը։

Թվում էր, թե փաշինյանական պարտությունից հետո Հայաստանը պետք է ամեն ջանք գործադրեր նորագույն սպառազինությունների ձեռքբերման ուղղությամբ, սակայն, ինչպես ցույց է տալիս իրադարձությունների ընթացքը, այս հարցում էական խնդրահարույց թեմաներ կան։ Իշխանական պատգամավորների կողմից այս օրերին դժգոհություններ են հնչում, թե իբր 44-օրյա պատերազմից հետո Ռուսաստանից դեպի Հայաստան զենք չի մտել, «Շոյգուի նվիրած դաշույնը միակ զենքն էր» և այլն։ Բայց առավել տարօրինակ է, երբ կառավարության նիստի ընթացքում Փաշինյանն է հայտարարում, թե Հայաստանը որոշ դեպքերում զենքի դիմաց հարյուր միլիոնավոր դոլարներ վճարել է, սակայն այդ զենքի մատակարարումը այդպես էլ տեղի չի ունեցել, այդ թվում՝ դաշնակից երկրների կողմից։ Ամեն իրավիճակ իր պատճառներն ունի։

Սա փաստում է, թե ինչ վիճակի են ՀՀ իշխանությունները հասցրել դաշնակիցների հետ հարաբերությունները, որ վճարել են, բայց չեն կարողանում սպառազինությունները ստանալ։ Եթե, իհարկե, ամեն ինչ այնպես է, ինչպես Նիկոլ Փաշինյանն է ասում, իսկ նրա խոսքերին հավատալը հիմա արդեն ոչ թե պարզապես միամտություն է, այլ հիմարություն: Այնպես չէ, որ զենքի մատակարարումը կատարվում է ինչպես, օրինակ՝ շուկայում սովորական ապրանքներ գնելու տեսքով։

Նախ՝ դրա համար նախօրոք պայմանագրեր են կնքվում, ժամկետներ են սահմանվում, որոնք կարող են մինչև մի քանի տարի նախատեսել, որպեսզի արտադրող կազմակերպությունը հասցնի դրանք արտադրել և մատակարարել։ Եվ հաճախ պատահում են նաև դեպքեր, երբ ռազմարդյունաբերությունն, ուղղակի ծանրաբեռնվածության տակ հայտնվելով, ուշացնում է սպառազինությունների մատակարարումը։ Օրինակ՝ Ուկրաինայում ընթացող պատերազմական գործողությունների պայմաններում ուշանում են ռուսական սպառազինության մատակարարումները։ Բացի այդ, զարմանալի է, թե ինչպե՞ս էր պատահում, որ նախկին նախագահների օրոք, որոնց կառավարման ժամանակաշրջանն անընդհատ քննադատության էր ենթարկվում Փաշինյանի կողմից, Հայաստանը սպառազինությունների մատակարարման հետ կապված որևէ խնդիր չի ունեցել, իսկ հիմա հանկարծ խնդիրներ է ունենում։

Եվ պատահական չէ, որ երկրորդ նախագահն իր ասուլիսի ընթացքում անդրադարձավ նաև այս խնդրին՝ նշելով, որ ո՛չ իր ժամանակ, ո՛չ էլ երրորդ նախագահի օրոք զենքի մատակարարումը խնդիր չի եղել։ Մասնագետները ևս փաստում են, որ նախկինում Հայաստանը անգամ վարկով է սպառազինություններ ձեռք բերել, իսկ որոշ դեպքերում էլ զենքը տրամադրվել է ռազմատեխնիկական օգնության շրջանակներում, այսինքն՝ առանց գումարի։ Քիչ չեն եղել դեպքերը, երբ զենքի ձեռքբերումն իրականացվել է այդ գործում ներգրավված անհատների միջոցով, օրինակ՝ Դավիթ Գալստյանի, իսկ հիմա ամբողջ կառավարությունը լծվել է այդ գործին, «տանջվում-տառապում» է, բայց չի կարողանում ստանալ այն զենքը, որի համար վճարված է։

Ուշագրավ է, որ սա առաջին դեպքը չէ, երբ Փաշինյանն ակնարկում է, թե գումարի խնդիր չունեն, բայց մատակարարումների խնդիր ունեն։ Եթե գումարի խնդիր չկա, ապա զենքի համաշխարհային շուկան այնքան մեծ է, որ ահռելի մատակարարումներ կարելի է կազմակերպել։ Նույնիսկ Ադրբեջանին զենք մատակարարող Իսրայելից են հայտարարել, թե պատրաստ են զենք վաճառել նաև Հայաստանին։ Եվ բոլոր հնարավորությունները կան, որ Հայաստանը դիվերսիֆիկացնի զենքի ձեռքբերման ուղղությունը, սպառազինությունների տարբեր բաղադրիչներ ձեռք բերի ոչ թե մեկ, այլ տարբեր երկրներից, սակայն իշխանությունները դատարկ խոսակցություններից այն կողմ չեն անցնում։ Չնայած ներկայիս իշխանությունների դեպքում միայն զենքի մատակարարման հարցը չէ, որ ձախողվում է, բոլոր ոլորտներում էլ նույն վիճակն է։ Մի հայտնի խոսք կա, որ ասում են՝ «դու նույնիսկ վերելակը կանչես, չի գա»։

Սա շատ տիպիկ է բնորոշում Փաշինյանի կառավարումն ու կառավարությունը։ Մյուս կողմից՝ Փաշինյանը Հայաստանին մատակարարվելիք սպառազինության արգելափակումը պայմանավորում է մեր դաշնակիցների հետ հարաբերություններում Ադրբեջանի հասած հաջողություններով, քանի որ, ըստ երևույթին, Բաքուն փորձում է այնպես անել, որ Հայաստանին զենք և ռազմամթերք չմատակարարվի, ու հաջողում է: Այսինքն, Փաշինյանն ինքն է հաստատում դիվանագիտական դաշտում Հայաստանի պարտությունը, երբ թշնամին Հայաստանին վերաբերող հարցերում կարողանում է մեծ ազդեցություն ունենալ մեր դաշնակիցների դիրքորոշման վրա։ Այդ մասին, ի դեպ, արդեն չորս տարուց ավելի խոսում են թե՛ ԶԼՄ-ները, թե՛ փորձագետները, թե՛ քաղաքական գործիչները։

Նախկինում երբեք Ադրբեջանը չի կարողացել դիվանագիտական հարթակում հաղթել Հայաստանին և միշտ պարտվածի դիրքերից է հանդես եկել։ Եվ 2016 թվականին նույնիսկ Ալիևն էր խոստովանում, որ փակ դռների հետևում իրեն ճնշում են, որպեսզի ճանաչի Արցախի անկախությունը։ Իսկ Փաշինյանը ոչ միայն փոշիացրեց մեր դիվանագիտական հաջողությունները, այլև այն աստիճանի է հասցրել, որ միջազգային հարաբերություններում Հայաստանը դադարել է գործոն լինելուց։ Մեզ վերաբերող հարցերն ուրիշներն են որոշում։ Ապիկարության (սա՝ լավագույն դեպքում) արդյունքում Փաշինյանի իշխանությունն այնպիսի պայմաններ է ստեղծում, որ Բաքուն մեկը մյուսի հետևից մարսում է իր հանցագործությունները՝ մնալով անպատիժ։ Իսկ այս իրողությունը պայմաններ է ստեղծում, որ Ադրբեջանի ախորժակն ավելի բացվի։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Հետևեք մեզ Telegram-ում
website by Sargssyan