1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 26 սեպտեմբերի 2017թ., 00:00
Վիեննայում ձեռք բերված պայմանավորվածությունները հնարավոր է կենդանացնել Ադրբեջանի վրա ճնշում գործադրելով. Ալեքսանդր Սկակով Պայթյուն վրաց-ռուսական սահմանին. կա զոհ Աշտարակի դպրոցում մանկավարժները դասադուլ են հայտարարել Ադրբեջանը կարող է հեռացվել Եվրոպայի խորհրդից Հայաստանում մսի գների լուրջ աճ է գրանցվել Անդրիաս Ղուկասյանը պահանջում է 11 տուժողի հանել դատակոչի ցուցակից (Ուղիղ) Հայաստան կայցելի Մեծ Բրիտանիայի Եվրոպայի և Ամերիկաների հարցերով պետնախարարը Պաղեստինցին սպանել է երեք իսրայելցիների Սպահանի Հայոց թեմի խորհրդի ատենապետը հարձակման է ենթարկվել Խադիջա Իսմայիլովային հեղինակավոր մրցանակ է շնորհվել Ադրբեջանում իրավական հետապնդում են սկսել Քուրդիստանի անկախության կողմնակցի նկատմամբ Մոսկվայի «Արարատի» ստեղծման ծանր հետեւանքները Գանձեր որոնողը գտել է ատոմային զենքի ստեղծման նացիստների ենթադրյալ կենտրոնը Գրիգորյանը կրկին միջնամատ է ցույց տվել Գերմանիան դեռեւս բաժանված է Ինչ է կատարվում եվրոպական առաջնություններում Շվեյցարիան մաքուր «Ալպիական օդ» է վաճառելու 21 դոլարով Հին Եգիպտոսի բուրգերի շինարարության շուրջ գաղտնիքներ չեն մնացել Ադրբեջանում կանեփի թփի գողության ժամանակ կրակել են տղամարդուն Հնարավոր է կալնավորվի Կատալոնիայի նախագահը «Ինտերի» ավագի երեսնամյա կինը մերկացել է (Լուսանկարներ) ԵՄ-ից հեռանալուց հետո Մեծ Բրիտանիան դեռ 2 տարի պետք է հետևի կառույցի նորմերին Սեպտեմբերի 28-ին Էրդողանը և Պուտինը բանակցություններ կանցկացնեն Անկարայում Իրաքյան Քուրդիստանում հանրաքվեի առաջին արդյունքները Ամատունի Վիրաբյանն իր ազգականներին պաշտոններ է նվիրում Օռնելլա Մուտիի ելույթը եւ Դոն Պիպոյի որդու արկածները Երեւանում ԵՏՄ վարչապետերի նիստը խոստանում է հետաքրքիր լինել. «պասաժ» եւ «ճակատագրական» սինդրոմ Ծանրորդ Գևորգ Ղահրամանյանը՝ Եվրոպայի չեմպիոն Հրդեհ Հյուսիսային պողոտայում Մամիկոնյանց փողոցում կրակել են գազային ատրճանակից. Նոր մանրամասներ Երաշտի հետեւանքները Լոռու մարզում Ադրբեջանի «սև ցուցակը» համալրվել է ևս մեկ հոգով. Լապշին ԱՄՆ-ն կարող է կրճատե՞լ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի դեսպանի պաշտոնը «Միսս Արմենիա»-ի հաղթողից գիշերը թագը հետ են վերցրել Ֆինանսների նախարարությունը ցանկանում է 2018-ից շքեղ տների արդարացի հարկ առաջարկել Մոտոցիկլետը գիշերով հարվածել է պատին Ուժեղ կարկուտ Վանաձորում. փողոցները դեռ պատված են սպիտակ շերտով Պուտինն Էրդողանի հետ հեռախոսազրույց է ունեցել Վլադիմիր Պուտինը եւ Հասան Ռոհանին քննարկել են Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ իրավիճակը Բողոքի ակցիա վրաց–թուրքական սահմանին Հարկային տեսուչը ձեռնարկատիրոջից կաշառք է պահանջել եւ ստացե Լիտվացի բլոգեր. Ադրբեջանի սեւ ցուցակները Ղարաբաղ այցելողներին չեն վախեցնում (Ֆոտո) Իրանն անօդաչու սարքերով հարվածել է ԻՊ-ի դիրքերին (տեսանյութ) Թուրք հնավաճառ. «Հայ վարպետների աշխատանքներն առանձնանում են իրենց նրբությամբ ու որակով» Քուրդիստանի անկախության հանարքվեի դեմ թուրք ազգայնականները բողոքի ակցիաներ են իրականացրել Թուրքիայում հրապարակել են տեղական արտադրության «Atmaca» հրթիռի լուսանկարները Թուրքիայի ԱԳՆ-ը Քուրդիստանում գտնվող քաղաքացիներին զգուշացրել է հնարավոր վտանգների մասին Բունդեսթագի նորընտիր պատգամավորներից 14-ը թուրքական ծագում ունեն Տուգանայինի խորամանկ իրացում «Շեֆիլդ Յունայթեդից» Աշխարհի գավաթի. Լևոն Արոնյան-Դին Լիրեն. երրորդ պարտիայի ուղիղ հեռարձակումը Թուրքիայում հայտնի է դարձել C-400 հրթիռային համալիրների տեղադրման վայրը Հյուսիսային Իրաքի անկախության դեպքում Թուրքիան այլևս չի վաճառի քրդական նավթը Փեսան ծեծել է աներոջն ու զոքանչին Թուրքիայի վարչապետը. «Քրդերը թեժ բախման հող նախապատրաստեցին» 5 տարում Ադրբեջանի ավելի քան 900 քաղաքացի միացել է «Իսլամական պետությանը» Հետաքրքիր է՝ Անգելա Մերկելը յուրաքանչյուր ընտրողի քանի՞ եվրո է բաժանել Թուրքիան կոչ է արել միջազգային հանրությանը չճանաչել Քուրդիստանի անկախության հանրաքվեն «Սիփան» ոչ ոգելից ըմպելիքների գործարանում պայթյուն է տեղի ունեցել. կան տուժածներ Կադրային փոփոխություններ Արցախի կառավարությունում Անգելա Մերկելի բարդ ընտրությունը. Ջեմ Օզդեմիրը՝ հավանական կոալիցիոն գործընկեր Մերկացել է եւ զարմացել, որ զարմացել են Ռուս-պակիստանյան համատեղ զորավարժություններ Հյուսիսային Կովկասում «Գազպրոմ»-ը համատեղ ձեռնարկություն է ստեղծում Թուրքիայի հետ Մեկնարկել է Սամվել Բաբայանի գործով դատական նիստը Իրանը վիրավորական է համարել իր քաղաքացիների համար ԱՄՆ մուտքի արգելքը Քուրդիստանի հանրաքվեն որեւէ իրավական ուժ չի ունենալու․ Թուրքիայի ԱԳՆ Նոր նախագիծ Աղջկան փորձել են առեւանգել տնից Հնդկաստանում կինը կտրել է իր սիրեցյալի առնանդամը Իրաքյան Քուրդիստանում մեկնարկել է անկախության հանրաքվեն Մերկելի գլխավորած Քրիստոնեա-դեմոկրատական դաշինքը հաղթել է Գերմանիայի խորհրդարանական ընտրություններում Թրամփն արգելել է ԿԺԴՀ-ի և Վենեսուելայի քաղաքացիների մուտքը Միացյալ Նահանգներ Երևանում երիտասարդ աղջիկը BMW-X 6-ով բախվել է քարշակի հետնամասին, նա և իր 2 ընկերուհիները տեղափոխվել են հիվանդանոց Լեւոն Արոնյանը ձեռքից բաց թողեց հաղթանակը Աշխարհի գավաթի. Լևոն Արոնյան-Դին Լիրեն. երկրորդ պարտիայի ուղիղ հեռարձակումը Այսօր Գերմանիայում խորհրդարանական ընտրություններ են (տեսանյութ) 7 անգամ պակասել են օտարերկրյա ներդրումները, նույնքան անգամ էլ ավելացել են հարսանիքները, ծնունդները, կնունքները Քայլի Ջեները Քիմ Քարդաշյանի եւ Քանյե Ուեսթի երրորդ երեխայի փոխնակ մա՞յրն է Հայհոյանքը՝ սպանության պատճառ Իսպանիայի իշխանությունները Կատալոնիայի նոր ոստիկանապետ են նշանակել
Հարցում

Հայաստանին 21-րդ դար, եւ ոչ թե 1937 է պետք

Երբ բոլշեւիկները ներխուժեցին Հայաստան, առաջին գործերից մեկը որ եղավ՝ իմ պապի հորեղբորը գնդակահարելն էր (հարուստ էր, մի քանի խանութ ուներ, դաշնակցական չէր) եւ հորը տանջամահ անելը (համարձակվել էր Ներսեսյան դպրոցում սովորել):

Այս դեպքերից ուղիղ 97 եւ Հայաստանի անկախության վերանվաճումից 26 տարի անց Երեւանի Հովհաննես Թումանյանի թանգարանում օգոստոսին ներկայացվեց «Խավարում» խորագրով ցուցադրությունը, որը նվիրված էր բոլշեւիկյան բռնաճնշումների հայ զոհերի հիշատակին։ Վերջիններիս թվում են նաեւ Հովհաննես Թումանյանի երեք որդիները: Ցուցադրությունը, սակայն, որը նախատեսված էր ներկայացնել մինչեւ ուշ աշուն, փակվել է։

Նման ցուցահանդեսները փոքրիկ մխիթարանք եւ սփոփանք են բոլշեւիկյան բռնաճնշումներից տուժածների համար: Վերջին հաշվով, բռնաճնշումները միայն սպանությունները եւ աքսորները չէին: Իմ պապն ամբողջ կյանքը ապրեց մեղքի մեծ զգացումով, որ ընտանիքն աքսորից եւ իրեն գնդակահարելուց փրկելու համար թույլ տվեց քանդեն գյուղի եկեղեցու զանգակատունը (հրաշքով թույլ չտվեց շենքն ավիրեն, համոզելով, որ ցորենը պահելու տեղ չունեն), եւ որ հողի տակ պահեց կամ այրեց հագեւոր գրականությունը, այդ թվում՝ Աստվածաշունչը:

Հիմա ի՞նչ պետք է անենք ես եւ մյուսները: Եթե լռենք, կստացվի, որ թույլ ենք տալիս 1937 թվականը սողալով հաստատվի մեր ներսում: Երբ Հայաստանը վերանվաճեց անկախությունը, եւ բոլշեւիկյան կարգերը տապալվեցին, վստահ էի, որ խավարը Հայաստանից առհավետ հեռացավ, վստահ էի, որ իմ մեծ պապերի, պապերի հոգիները որոշ հանգստություն կգտնեն:

Հիմա մշակույթի բավական երիտասարդ փոխնախարարը՝ Արեւ Սամուելյանը, որը պնդում է, որ 30-ականների հալածանքի զոհ է դարձել, առանց խղճի խայթ զգալու փակում է վերոհիշյալ ցուցահանդեսը, երբ այն բաց է եղել 22 օր: Սա մեր ժամանակների ամոթն ու խայտառակությունն է:     

Հայաստան, իբր 21-րդ դար, անկախ պետություն եւ մի փոխնախարար, որն ասում է, թե ցուցահանդեսի կազմակերպիչները մեզ հետ չեն ճշտել բովանդակությունը: Լավ, չե՞ք ամաչում, ամոթի զգացում չունե՞ք:

Ինչո՞ւ պետք է ցուցահանդեսի կազմակերպիչները ձեզ հետ համաձայնեցնեն ցուցահանդեսի բովանդակությունը, թե՞ ձեզ թվում է դուք Սուսլովն եք, իսկ մենք էլ ԽՍՀՄ-ում ենք: Արեւ Սամուելյանն «Ազատության» հետ զրույցում պարզաբանելով այդ որոշումը, հայտարարել է, թե ցուցադրությունը «քաղաքականացված էր», եւ միայն որոշակի շտկումներից հետո հնարավոր կլինի այն վերականգնել: 

Եթե այս հայտարարությունը աներ Հունգարիայի, Էստոնիայի, անգամ Նեպալի փոխմախարարը, ապա հաստատ պաշտոնանկ կարվեր, իսկ մեզ մոտ չի կարելի ոչինչ քաղաքականացնել: Եւ չենք զարմանա, որ մի օր Ազգային ժողովում ինչ որ մեկն ասի՝ մի քաղաքականացրեք:

Իրավիճակի ամբողջ խայտառակությունն ամփոփված է Արմեն Ամիրյանի այն հայտարարությունում, թե Հայաստանի մշակույթի նախարարության բոլոր ՊՈԱԿ-ները պարտավոր են մեկամյա կտրվածքով իրենց ցուցադրությունները համաձայնեցնել նախարարության հետ։ 

Ինչ որ ուժեր համառորեն ցանկանում են Հայաստանը խցկել 1937 թվական եւ թույլ չեն տալիս, որ 21-րդ դարը հասնի Հայաստան: Առանց ազատականացման չի կարող առաջընթաց լինել: Գաղափարը, միտքը, նախաձեռնությունը ճնշելը, բյուրոկրատական մամլիչով սեղմելը մեղք է եւ հանցագործություն ներկա եւ ապագա սերունդների հանդեպ:

Մշակույթի նախարարությունը պետք է խրախուսի, նպաստի ցանկացած նորարարության, նախաձեռնության իրականացմանը, եւ ոչ թե խորհրդային ժամանակների ոճով եւ ոգով գրաքննիչի դերակատարում ստանձնի: Այս իրավիճակում նախարարությունը պետք է ներողություն խնդրի արգելքի համար եւ վերաբացի ցուցադրությունը: Ցավոք, հասարակությունը պասիվ է եւ գրեթե անտարբեր: Սա էլ ապրիլյան խայտառակ ընտրությունների հետցնցումների արդյունքն է:

Ցուցահանդեսի փակումը մեր օրերի իրողությունների արտացոլումն է: Այսպես ճնշվում է առաջընթացին, զարգացմանը միտված ցանկացած քայլ եւ առաջարկ: Այսպես խեղդվում է սթափության կոչող ցանկացած խոսք եւ մեկնաբանություն: Ժամանակին Անդրեյ Սախարովը հետադիմական ուժերին բնորոշեց որպես ագրեսիվ հնազանդ մեծամասնություն: Հիմա, ցավոք, մենք նույն վիճակում ենք: Եթե հակառակը լիներ, ապա այսօր, երեկ, վաղը մշակույթի նախարարության մոտ տասնյակ հազարավոր մարդիկ կհավաքվեին՝ մտավորականների, արվեստագետների գլխավորությամբ:

Հովհաննես Թումանյանի երեք զավակները դարձան բոլշեւիկյան բռնաճնշումների զոհեր: Այսօր նրանց եւ մյուս զոհերին նվիրված ցուցահանդեսը փակվում է: Ո՞րն է հաջորդ քայլը: գուցե ճիշտ կլինի տուն-թանգարանի փակումը: Գուցե Արեւ Սամուելյանի մտքով անցնի, որ թանգարանի գոյությունը քաղաքականացված է: Իսկ գուցե բռնաճնշվածների սերունդներին զրկեն Հայաստանում ապրելու, աշխատելու իրավունքից, դա դիտելով որպես քաղաքականացված գործընթաց: 

Անկախության վերանվաճումից հետո, ժողովրդավարական կարգերի հաստատումից, մասնավոր սեփականության վերականգնումից հետո ես գլուխս բարձր էի քայլում ոչ միայն այն պատճառով, որ իմ երկիրն անկախ է, այլ որ իմ նախնիների արյան հեղումը հենց այնպես չանցավ եւ նրանց հոգիները հանգստության մեջ կլինեն: Հիմա ես նորից գլխիկոր եմ քայլում: Հասարակությունն անտարբեր է, որ ցուցահանդես է փակվում, իսկ անկախ Հայաստանում իշխանության ղեկին մի ուժ է, որը գործում է խորհրդային ամենավատ տարիների՝ երեսունականների ոգով:

Ո՞րն է կառավարության, նախարարությունների նպատակը՝ ճնշե՞լ, արգելե՞լ, փակե՞լ: Իսկ ի՞նչ է լինելու հետո: Հետո գալու է մեծ դատարկությունը:

Ամենադաժան սցենարներից խուսափելու համար պետք է արագ սթափվել: Հիմա խոսում ենք մշակույթի ոլորտից, բայց այլ ոլորտներում նույն վիճակն է: Եւ ի՞նչ է պետք անել: Սկսենք մշակույթից: Ազատականացրեք մշակույթը: Թույլ տվեք ով որտեղ ինչ ուզում է ցուցադրի, եթե իհարկե այն ռասիզմ կամ բռնություն չի քարոզում:

Թարգեք ստուգելը, տուգանելը, ճնշելը, վախեցնելը, սպառնալը: Մնում է՝ մտնեք թանգարաններ եւ ստիպեք հավաքել բոլոր այն կտավները, որտեղ մերկ կանայք են պատկերված, չնայած, ինչ որ նման բան արդեն իսկ եղել է:

Սկսենք մշակույթի ազատականացումից, ապակենտրոնացումից: Սկսենք եւ տեսնենք, թե ինչպես է սկսում շնչել հասարակությունը: Թույլ տվեք, որ քսանմեկերորդ դարը մտնի Հայաստան: Մեզ նոր 1937 թվական պետք չէ:

Գեղամ Նազարյան

Քաղաքագետ 

 

 

 

 

 

 

 

website by Sargssyan