1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 24 նոյեմբերի 2017թ., 00:00
Պայթյուն Եգիպտոսի Սինայ նահանգի մզկիթներից մեկում, կա առնվազն 54 զոհ, 75 վիրավոր Փյունիկը չխուսափեց պարտությունից Ադրբեջանական արդարադատությունն, այնուամենայնիվ, հասավ փոխվարչապետի թոռանը Մերկել. Մեզ համար ակնհայտ է Հայաստանի եւ Ադրբեջանի հետ հարաբերություններում ՌԴ առանցքային դերը Լեհաստանի խորհրդարանը հատուկ բանաձեւ է ընդունել հայերի մասին Րաֆֆի Հովհաննիսյանը Բրյուսելում հանդես է եկել ելույթով Մնանգագվան ստանձնել է Զիմբաբվեի նախագահի պաշտոնը Սեւան-Ծովագյուղ հատվածում ուշադիր եղեք՝ մերկասառույց է Ադրբեջանում է Թուրքիայի ՌՕՈւ պատվիրակությունը Արոնյանը գլխավորում է մրցաշարային աղյուսակը «Ո՞վ պետք է ընդունի Ադրբեջանի այդ դժվար ձևակերպումները» Ղազախստանում կարգելեն դեմքը ծածկող հագուստը Մոուրինիոն Մխիթարյանի փոխարեն ցանկանում է տեսնել Գրիզմանին Ումա Թուրմանը` սեռական բռնության «զոհ» Վանում, Սասունում և Մուշում տեղացել է տարվա առաջին ձյունը, եղանակային պայմանների պատճառով փակվել են դպրոցներ (ֆոտոշարք) Կիևում Լինչի դատաստանի են ենթարկել տարեց վարորդին, ով կայանել էր մեքենան և գնացել սուպերմարկետ (տեսանյութ) Ճապոնիայում երկնաքարի անկումը վախեցրել է բնակիչներին (տեսանյութ) Մերկել. Մեզ համար ակնհայտ է Հայաստանի եւ Ադրբեջանի հետ հարաբերություններում ՌԴ առանցքային դերը Ադրբեջանցիներին զայրացրել է հեռուստամարաթոնը XVIII դարի հայկական բաղնիքի վերականգնման համար Թուրքիան 3 մլն դոլար է հատկացրել Օդի ջերմաստիճանն առաջիկա կշարունակի նվազել. որոշ տեղերում կհասնի մինչև -20-ի Նոր մեղադրանքներ Արմեն Ջիգարխանյանի կնոջը (Տեսանյութ) Մխիթարյանի ֆեյսբուքյան էջը կոտրե՞լ են (Լուսանկար) Արխանգելսկում դպրոցականների սեքսը սկանդալ է առաջացրել Ղրղզստանում նախագահն արդեն Սոորոնբայ Ժեենբեկովն է Ռուսաստանում կկրճատեն օտարերկրացիների թիվը Ս․ Սարգսյան․ Երբեք ՌԴ նախագահից կշտամբանք չեմ լսել ԵՄ-ի հետ մեր համագործակցելու առումով Արեւելյան գործընկերության գագաթնաժողովն ուղիղ եթերում «Հայաստան» հիմնադրամի «Հեռուստամարաթոն-2017»-ի արդյունքում՝ 12 միլիոն 505 հազար 456 դոլար Բրյուսելում մեկնարկում է ԵՄ Արևելյան գործընկերության գագաթնաժողովը ԵԺԿ-ն հորդորում է հարգել 1994-95թթ․ զինադադարի համաձայնագրերը Սեչինը քննիչներին հայտնել է, որ Ուլյուկաևը իրենից 2 միլիոն դոլար կաշառք է ուզել Իրանը թույլ տվեց կին ծանրամարտիկներին մասնակցել միջազգային մրցաշարերին Ինչու է «Արմավիր» ՔԿՀ կալանավորը հրկիզել պատժախուցը. Նա առաջին անգամ չէ նման քայլի գնում Լարս ավտոճանապարհը ծանրաքաշ մեքենաների համար փակ է Որքա՞ն արժեն Պուգաչովայի, Սոբչակի, Լեպսի եւ այլ ռուս աստղերի ելույթներն Ամանորին Տավուշում գործազուրկների 62,9%–ը կանայք են Սաուդյան գահաժառանգ արքայազնը խոսել է կոռուպցիայի դեմ պայքարի մասին Նախկին պատգամավորի որդուն պաշտոն տվեցին. որքան է նրա ունեցվածքը Հայաստանի ճանապարհներին տեղ-տեղ առկա է մերկասառույց Թուրքիայում հեքիմը կապել է աղջկա աչքերը եւ «բուժման նպատակով» շոյել նրա կրծքերը Ադրբեջանում հարցման մասնակիցների մեծ մասը Եվրոպայի խորհրդից հնարավոր ելքը հարված է համարում երկրի հեղինակությանը Երեւանի Կենտրոնի փողոցներից մեկը շուտով կկոչվի Հնդկաստանի փողոց ԵԺԿ գագաթաժողովում ընդունված հռչակագրում անդրադարձ է եղել նաեւ ՀՀ-ԵՄ սպասվող համաձայնագրի ստորագրմանը Թուրքիայում մայրը խեղդել է իրեն հարեւանի հետ անկողնում տեսած իր 10–ամյա որդուն ՏԻՄ ընտրություններից հետո լարված իրավիճակ Վայոց ձորում. ուժային ճնշումներ են սկսել, սպառնում են Թոխմախի Մհերը հարթել է հարաբերությունները ՀՀԿ-ի հետ Կարագը կրկին թանկացավ. այս անգամ 550 դրամով, կամ՝ 14 տոկոսով Կանայք Հյուսիսային Կորեայի բանակում. բռնաբարություններ, հակահիգիենիկ պայմաններ, սով Հայաստանի հավաքականը հաղթեց ալբանացիներին Թուրքիայի նախագահը 65 տարի անց կրկին կմեկնի Հունաստան Սերժ Սարգսյանը Բրյուսելում հանդիպել է «Հայաստանի եվրոպացի բարեկամների» հետ Սանկտ Պետերբուրգում բռնաբարել են երկու տասներորդ դասարանցիների Ֆելայնին հոգնել է Մոուրինիոյի կամակորություններից ՌԴ ԱԳՆ-ն մեկնաբանել է Ղարաբաղի հարցի շուրջ «Պուտինի պլանի» մասին լուրերը Սերժ Սարգսյանը հանդիպել է Բելգիայի թագավոր Ֆիլիպի հետ «Բարսելոնան» եւ «Յուվենտուսը» կխաղան հաջորդ փուլում Կինը մերկ մտավ առեւտրի կենտրոն, բայց ոչ բոլորը դա նկատեցին (Տեսանյութ) «Չելսին» չսիրեց Ադրբեջանի չեմպիոնին Եկատերինա Կլիմովան իր երկրպագուներին ուրախացրել է անկեղծ լուսանկարով Իրանը կատարում է միջուկային գործարքի պարտավորությունները Կելտերի սխալը չներեցին փարիզցիները Միջազգային կազմակերպությունները Իլհամ Ալիեւից պահանջում են վերջ դնել բռնաճնշումներին Մերկանում են արդեն նաեւ ղազախ դերասանուհիները Թուրքիան Գյուլենին արտահանձնելու համար 7 անգամ դիմել է ԱՄՆ–ին Ինչու Մոուրինիոն չի սիրում Մխիթարյանին Պուտինը վայր է գցել Էրդողանի աթոռը Եղանակը Հայաստանում Սերենա Ուիլյամսը ցուցադրել է Ալեքսիս Օհանյանից ստացած 2 մլն դոլարանոց ամուսնական մատանին Ամերիկահայ գրող Փիթեր Բալաքյանը ու այլազգի 55 մտավորականներ նամակ են հղել Էրդողանին ՌԴ Պետական դումայի նախագահը չեղյալ է համարել Ադրբեջան այցը ՆԱՏՕ-ն անհանգստացած է ԼՂ հակամարտությունով Ռուսաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դարպասապահը պատմել է, որ իր մայրը հայուհի է Երկամյա որակազրկումից հետո ծանրորդ Հռիփսիմե Խուրշուդյանի հաջորդ մրցումը կլինի ԱԱ 2018-ը Հայաստանի զարգացման հեռանկարների մասին. Ինչ է հուշում համաշխհարային փորձը Մաս 1 Ձյունամրրիկի միջով դպրոցից տուն վերադարձող յակուտացի աշակերտների տեսանյութը զարմացրել է համացանցի օգտատերերին (տեսանյութ) Սոչիում միջադեպ է տեղի ունեցել Իրանի ու Թուրքիայի պատվիրակությունների միջև Բրյուսելում հանդիպել են ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարը և Ադրբեջանի նախագահը Դատախազ եղբայրները ծեծի են ենթարկել քննիչին Հոգնել է իր անվան հետ կապված աղմուկից. Արմեն Ջիգարխանյանի ընկերը հերքել է նրա հոսպիտալացման մասին լուրը
Հարցում

Հայաստանին 21-րդ դար, եւ ոչ թե 1937 է պետք

Երբ բոլշեւիկները ներխուժեցին Հայաստան, առաջին գործերից մեկը որ եղավ՝ իմ պապի հորեղբորը գնդակահարելն էր (հարուստ էր, մի քանի խանութ ուներ, դաշնակցական չէր) եւ հորը տանջամահ անելը (համարձակվել էր Ներսեսյան դպրոցում սովորել):

Այս դեպքերից ուղիղ 97 եւ Հայաստանի անկախության վերանվաճումից 26 տարի անց Երեւանի Հովհաննես Թումանյանի թանգարանում օգոստոսին ներկայացվեց «Խավարում» խորագրով ցուցադրությունը, որը նվիրված էր բոլշեւիկյան բռնաճնշումների հայ զոհերի հիշատակին։ Վերջիններիս թվում են նաեւ Հովհաննես Թումանյանի երեք որդիները: Ցուցադրությունը, սակայն, որը նախատեսված էր ներկայացնել մինչեւ ուշ աշուն, փակվել է։

Նման ցուցահանդեսները փոքրիկ մխիթարանք եւ սփոփանք են բոլշեւիկյան բռնաճնշումներից տուժածների համար: Վերջին հաշվով, բռնաճնշումները միայն սպանությունները եւ աքսորները չէին: Իմ պապն ամբողջ կյանքը ապրեց մեղքի մեծ զգացումով, որ ընտանիքն աքսորից եւ իրեն գնդակահարելուց փրկելու համար թույլ տվեց քանդեն գյուղի եկեղեցու զանգակատունը (հրաշքով թույլ չտվեց շենքն ավիրեն, համոզելով, որ ցորենը պահելու տեղ չունեն), եւ որ հողի տակ պահեց կամ այրեց հագեւոր գրականությունը, այդ թվում՝ Աստվածաշունչը:

Հիմա ի՞նչ պետք է անենք ես եւ մյուսները: Եթե լռենք, կստացվի, որ թույլ ենք տալիս 1937 թվականը սողալով հաստատվի մեր ներսում: Երբ Հայաստանը վերանվաճեց անկախությունը, եւ բոլշեւիկյան կարգերը տապալվեցին, վստահ էի, որ խավարը Հայաստանից առհավետ հեռացավ, վստահ էի, որ իմ մեծ պապերի, պապերի հոգիները որոշ հանգստություն կգտնեն:

Հիմա մշակույթի բավական երիտասարդ փոխնախարարը՝ Արեւ Սամուելյանը, որը պնդում է, որ 30-ականների հալածանքի զոհ է դարձել, առանց խղճի խայթ զգալու փակում է վերոհիշյալ ցուցահանդեսը, երբ այն բաց է եղել 22 օր: Սա մեր ժամանակների ամոթն ու խայտառակությունն է:     

Հայաստան, իբր 21-րդ դար, անկախ պետություն եւ մի փոխնախարար, որն ասում է, թե ցուցահանդեսի կազմակերպիչները մեզ հետ չեն ճշտել բովանդակությունը: Լավ, չե՞ք ամաչում, ամոթի զգացում չունե՞ք:

Ինչո՞ւ պետք է ցուցահանդեսի կազմակերպիչները ձեզ հետ համաձայնեցնեն ցուցահանդեսի բովանդակությունը, թե՞ ձեզ թվում է դուք Սուսլովն եք, իսկ մենք էլ ԽՍՀՄ-ում ենք: Արեւ Սամուելյանն «Ազատության» հետ զրույցում պարզաբանելով այդ որոշումը, հայտարարել է, թե ցուցադրությունը «քաղաքականացված էր», եւ միայն որոշակի շտկումներից հետո հնարավոր կլինի այն վերականգնել: 

Եթե այս հայտարարությունը աներ Հունգարիայի, Էստոնիայի, անգամ Նեպալի փոխմախարարը, ապա հաստատ պաշտոնանկ կարվեր, իսկ մեզ մոտ չի կարելի ոչինչ քաղաքականացնել: Եւ չենք զարմանա, որ մի օր Ազգային ժողովում ինչ որ մեկն ասի՝ մի քաղաքականացրեք:

Իրավիճակի ամբողջ խայտառակությունն ամփոփված է Արմեն Ամիրյանի այն հայտարարությունում, թե Հայաստանի մշակույթի նախարարության բոլոր ՊՈԱԿ-ները պարտավոր են մեկամյա կտրվածքով իրենց ցուցադրությունները համաձայնեցնել նախարարության հետ։ 

Ինչ որ ուժեր համառորեն ցանկանում են Հայաստանը խցկել 1937 թվական եւ թույլ չեն տալիս, որ 21-րդ դարը հասնի Հայաստան: Առանց ազատականացման չի կարող առաջընթաց լինել: Գաղափարը, միտքը, նախաձեռնությունը ճնշելը, բյուրոկրատական մամլիչով սեղմելը մեղք է եւ հանցագործություն ներկա եւ ապագա սերունդների հանդեպ:

Մշակույթի նախարարությունը պետք է խրախուսի, նպաստի ցանկացած նորարարության, նախաձեռնության իրականացմանը, եւ ոչ թե խորհրդային ժամանակների ոճով եւ ոգով գրաքննիչի դերակատարում ստանձնի: Այս իրավիճակում նախարարությունը պետք է ներողություն խնդրի արգելքի համար եւ վերաբացի ցուցադրությունը: Ցավոք, հասարակությունը պասիվ է եւ գրեթե անտարբեր: Սա էլ ապրիլյան խայտառակ ընտրությունների հետցնցումների արդյունքն է:

Ցուցահանդեսի փակումը մեր օրերի իրողությունների արտացոլումն է: Այսպես ճնշվում է առաջընթացին, զարգացմանը միտված ցանկացած քայլ եւ առաջարկ: Այսպես խեղդվում է սթափության կոչող ցանկացած խոսք եւ մեկնաբանություն: Ժամանակին Անդրեյ Սախարովը հետադիմական ուժերին բնորոշեց որպես ագրեսիվ հնազանդ մեծամասնություն: Հիմա, ցավոք, մենք նույն վիճակում ենք: Եթե հակառակը լիներ, ապա այսօր, երեկ, վաղը մշակույթի նախարարության մոտ տասնյակ հազարավոր մարդիկ կհավաքվեին՝ մտավորականների, արվեստագետների գլխավորությամբ:

Հովհաննես Թումանյանի երեք զավակները դարձան բոլշեւիկյան բռնաճնշումների զոհեր: Այսօր նրանց եւ մյուս զոհերին նվիրված ցուցահանդեսը փակվում է: Ո՞րն է հաջորդ քայլը: գուցե ճիշտ կլինի տուն-թանգարանի փակումը: Գուցե Արեւ Սամուելյանի մտքով անցնի, որ թանգարանի գոյությունը քաղաքականացված է: Իսկ գուցե բռնաճնշվածների սերունդներին զրկեն Հայաստանում ապրելու, աշխատելու իրավունքից, դա դիտելով որպես քաղաքականացված գործընթաց: 

Անկախության վերանվաճումից հետո, ժողովրդավարական կարգերի հաստատումից, մասնավոր սեփականության վերականգնումից հետո ես գլուխս բարձր էի քայլում ոչ միայն այն պատճառով, որ իմ երկիրն անկախ է, այլ որ իմ նախնիների արյան հեղումը հենց այնպես չանցավ եւ նրանց հոգիները հանգստության մեջ կլինեն: Հիմա ես նորից գլխիկոր եմ քայլում: Հասարակությունն անտարբեր է, որ ցուցահանդես է փակվում, իսկ անկախ Հայաստանում իշխանության ղեկին մի ուժ է, որը գործում է խորհրդային ամենավատ տարիների՝ երեսունականների ոգով:

Ո՞րն է կառավարության, նախարարությունների նպատակը՝ ճնշե՞լ, արգելե՞լ, փակե՞լ: Իսկ ի՞նչ է լինելու հետո: Հետո գալու է մեծ դատարկությունը:

Ամենադաժան սցենարներից խուսափելու համար պետք է արագ սթափվել: Հիմա խոսում ենք մշակույթի ոլորտից, բայց այլ ոլորտներում նույն վիճակն է: Եւ ի՞նչ է պետք անել: Սկսենք մշակույթից: Ազատականացրեք մշակույթը: Թույլ տվեք ով որտեղ ինչ ուզում է ցուցադրի, եթե իհարկե այն ռասիզմ կամ բռնություն չի քարոզում:

Թարգեք ստուգելը, տուգանելը, ճնշելը, վախեցնելը, սպառնալը: Մնում է՝ մտնեք թանգարաններ եւ ստիպեք հավաքել բոլոր այն կտավները, որտեղ մերկ կանայք են պատկերված, չնայած, ինչ որ նման բան արդեն իսկ եղել է:

Սկսենք մշակույթի ազատականացումից, ապակենտրոնացումից: Սկսենք եւ տեսնենք, թե ինչպես է սկսում շնչել հասարակությունը: Թույլ տվեք, որ քսանմեկերորդ դարը մտնի Հայաստան: Մեզ նոր 1937 թվական պետք չէ:

Գեղամ Նազարյան

Քաղաքագետ 

 

 

 

 

 

 

 

website by Sargssyan