1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 23 փետրվարի 2018թ., 00:00
Amnesty International. Թուրքիայում արտակարգ դրությունը հիմք է ստեղծում մարդու իրավունքների խախտումների համար Ծեծկռտուք НТВ-ի թոք-շոու-ի ժամանակ (տեսանյութ) Բաժանվելուց առաջ Ջենիֆեր Էնիսթոնի ամուսինը գտել է Բրեդ Փիթի ուղարկած նամակները Արքայազն Հարին ու նրա հարսնացուն սպիտակ փոշի պարունակող ծրար են ստացել Ադրբեջանի իշխանություններն ուժեղացրել են կարծիքների ազատ արտահայտման նկատմամբ ճնշումները. Amnesty International Playboy-ի մոդելի ամուսինը սպանել է նրան և ինքնասպան եղել Երվանդ Բոզոյան. ԱՄՆ-ն տնտեսական պատերազմ է անում Ռուսաստանի դեմ Հենրիխ Մխիթարյան. «Ինչու՞ ես եւ Օզիլը չենք կարող միասին խաղալ «Արսենալում» (տեսանյութ) Հայ-ադրբեջանական սահմանագոտում անցկացվել է հերթական դիտարկումը Ինգուշեթիայում պաշտոնյաները ծեծկռտուք են կազմակերպել Քաղաքապետարանը միլիոնների նվիրատվություններ է անում գաղտնի կազմակերպություններին Առաջիկա 5 օրվա եղանակի կանխատեսում Մարտի 1-ից կարգելվի մոտ 700 անուն դեղի ազատ վաճառքը. ցանկ Կառավարությունը 746.6 մլն դրամ է հատկացրել ցորենի արտադրության զարգացման ծրագրի իրականացման համար Ի՞նչ չպետք է անի կինը Թոմաս Մյուլերի պարը ձիու հետ Պուտնի գլխավոր հակառակորդ Գրուդինինի հովանավորը ադրբեջանցի օլիգարխ Արաս Ագալարո՞վն է ԱՄՆ-ում զույգը ծաղկեփնջերի փոխարեն փողոցում գտած շան ձագեր է բերել հարսանիքին (լուսանկարներ) Բեռլինը Մոսկվային և Թեհրանին հորդորում է ճնշում գործադրել Դամասկոսի վրա՝ դադարեցնելու Գուտայի սպանդը Թուրքիան պետք է սկսի ինքնակառավարվող տանկեր արտադրել. Էրդողան Ովքեր են Բարձրագույն դատական խորհրդի անդամների թեկնածուները Կիևը երեք տարով արգելել է Սաակաշվիլիի մուտքը Ուկրաինա (Տեսանյութ) Գերմանիան արտաքսել է Վրաստանի տասնյակ քաղաքացիների Հայաստանցի լեռնադահուկորդը 107 մարզիկների թվում 42-րդ տեղը գրավեց Օլիմպիադայում ԱՄՆ-ում ռադիոհաղորդավարուհին ուղիղ եթերով հեռարձակել է իր ծննդաբերությունը Ռուս-ադրբեջանական սահմանին տեղադրվել է սահմանային առաջին նշանը Մոսկվայում ձերբակալել են Ալեքսեյ Նավալնիին Ռուսաստանում ցուցադրության են հանվել լեգենդար հետախույզներ Գևորգ և Գոհար Վարդանյանների «ոսկեզօծ» դիմանկարները C-400-ի հետ կապված ռուս-թուրքական գործարքը բարդ թեմա է. ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Եվրամիության դիրքորոշումն է ԼՂ հակամարտությունը լուծել բացառապես խաղաղ բանակցային ճանապարհով. ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Թուրքիայում 15 լեզու գտնվում է անհետացման վտանգի տակ, դրանց թվում է նաև Համշենի հայկական բարբառը. ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի զեկույցը Մոուրինյոն՝ լրագրողին․ Կարո՞ղ եմ գրկել ձեզ (Տեսանյութ) Պետերբուրգում «Ջիպը» մտել է մետրոյի ստորգետնյա անցումի մեջ (տեսանյութ) ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ Կատաղած ցուլը քիչ է մնացել՝ բզկտի հայտնի ցլամարտիկին (տեսանյութ) Պահպանակով սեքսը նույնն է, ինչ թղթով կոնֆետ ուտելը. Դուտերտե Անատի Սաքանյանի նոր սերը (Լուսանկար) Բանանը թանկացել է 44 տոկոսով Քանի մարդ կա Հայաստանում այս պահին Հրայր Թովմասյանն իրեն արդեն ՍԴ անդամ է երևակայում Ինչ են անում ադրբեջանցիները Վորոնեժում Հայ մարզիկներն ավարտեցին ելույթները օլիմպիական խաղերում Շոգեբաղնիքի այցելուները հրդեհի պատճառով մերկ վիճակում դուրս են ցատկել պատուհանից (լուսանկարներ, տեսանյութ) Եգիպտոսում ոստիկանը բռնել է շենքի 3-րդ հարկից ընկնող երեխային (տեսանյութ) Աշխարհը ձախողում է աջակցություն ցուցաբերել նորածիններին. ՅՈՒՆԻՍԵՖ ԱՄՆ-ում կալանավորները փրկել են սրտի կաթված տարած հսկիչին (տեսանյութ) Հայաստանն Օմսկի բնակիչների արտագաղթի երեք հիմնական ուղղություններից մեկն է Հայազգի ո՞ր օրենքով գողերն են առաջիկայում արտաքսվելու Ռուսաստանից Դատարանը մասնակի բավարարել է «ՄԱՊ» ընկերության գույքի վրա արգելանք դնելու մասին միջնորդությունը 12-ամյա հնդկուհին 6 ժամում 102 տարբեր լեզուներով է երգել, այդ թվում հայերեն (տեսանյութ) Մոնտենեգրոյում հարձակում է իրականացվել ԱՄՆ դեսպանատան շենքի վրա Մարմնավաճառ Նաստյա Ռիբկան ու նրա սեքս մարզիչը՝ միլիարդատեր Օլեգ Դերիպասկայի և Սերգեյ Պրիխոդկոյի հետ սեքսի ու ռուսական վերնախավի զվարճանքների մասին Գորիսում մառախուղ է, Վարդենյաց լեռնանցքում տեղ-տեղ առկա է մերկասառույց Մելանյա Թրամփի ծնողները ԱՄՆ-ում կեցության կարգավիճակ են ստացել Եվրոպայի լիգա. Օրվա խաղերի անոնս «Տեսեք, նա զինվում է». Տարոն Մարգարյանի աներորդին՝ կին ծեծելու մասին Եվրոպայում անոմալ շոգ են կանխատեսում Կոստանյանը որոշել է ԱԺ-ում նոր կարգուկանոն սահմանել Դժգոհության նոր ալիք է հասունանում Արաբական Միացյալ Էմիրություններից Գյումրի եկած «Տարոն Ավիա»-ի սեփականատերը «կորել» է Չինաստանում մտադիր են թաղման ժամանակ ստրիպտիզն արգելել (Տեսանյութ) Տաքսիստը զբոսաշրջիկին երկար ճանապարհով տանելու համար կանգնել է դատարանի առաջ Սաակաշվիլին խոստացել է «շատ շուտով» Ուկրաինա վերադառնալ Թուրքիայում ձերբակալված ավանակները ստորագրությամբ ազատ են արձակվել Մոուրինիոն շարունակում է պաշտպանվել տասնմեկ հոգով Օլգա Բուզովան փայլուն համերգ է տվել Վորոնեժում Ֆրանսիայի կենդանաբանական այգում 3 սպիտակ վագր ու 1 ռնգեղջյուր է ծնվել (լուսանկարներ, տեսանյութ) Նիդեռլանդները բավարարել է կացության իրավունքի համար իրենց դիմած Թուրքիայի քաղաքացիների զգալի մասի հայտերը Հայ ըմբիշը դարձել է Բուլղարիայի չեմպիոն Մինսկյան գործընթացը դարձել է «Բերմունդյան եռանկյունի», որտեղ լավ մտադրություններն ու գաղափարներն անհետանում են մշուշում. Թոմաս Դե Վաալի հոդվածը Էլիզաբեթ 2-րդն առաջին անգամ ներկա է եղել Լոնդոնի Նորաձևության շաբաթին (Տեսանյութ, լուսանկարներ) Հաջողությամբ նիհարելու համար անհրաժեշտ է ընդամենը դանդաղ ուտել Իրաքը ոչ մի դեպքում թույլ չի տա, որ իր տարածքն օգտագործվի Իրանի դեմ. Իրաքի վարչապետ «Ինձ հարմարավետ եմ զգում մերկ». Էմիլի Ռատաժկովսկին՝ Vanity Fair ամսագրի շապիկին Նախատեսվում է զինծառայողի պարենային ապահովության ցանկում կարագը փոխարինող ապրանքների թվում ավելացնել սպրեդը և միքսը Amazon-ի հիմնադիրը ժամացույց է ստեղծում, որը կաշխատի 10 հազար տարի Մալդիվներում 30 օրով երկարաձգվել է արտակարգ դրության ռեժիմը Անաստասիա Վոլոչկովան բաղնիքից լուսանկարներ է հրապարակել Երևանում պատռված տաբատի վերաբերյալ նկատողությունը հարսանիքից հետո դարձել է սպանության պատճառ Ճապոնական ԶԼՄ-ները ենթադրել են, որ Քիմ Չեն Ընի կրտսեր քույրը հղի է
Հարցում

Հայաստանին 21-րդ դար, եւ ոչ թե 1937 է պետք

Երբ բոլշեւիկները ներխուժեցին Հայաստան, առաջին գործերից մեկը որ եղավ՝ իմ պապի հորեղբորը գնդակահարելն էր (հարուստ էր, մի քանի խանութ ուներ, դաշնակցական չէր) եւ հորը տանջամահ անելը (համարձակվել էր Ներսեսյան դպրոցում սովորել):

Այս դեպքերից ուղիղ 97 եւ Հայաստանի անկախության վերանվաճումից 26 տարի անց Երեւանի Հովհաննես Թումանյանի թանգարանում օգոստոսին ներկայացվեց «Խավարում» խորագրով ցուցադրությունը, որը նվիրված էր բոլշեւիկյան բռնաճնշումների հայ զոհերի հիշատակին։ Վերջիններիս թվում են նաեւ Հովհաննես Թումանյանի երեք որդիները: Ցուցադրությունը, սակայն, որը նախատեսված էր ներկայացնել մինչեւ ուշ աշուն, փակվել է։

Նման ցուցահանդեսները փոքրիկ մխիթարանք եւ սփոփանք են բոլշեւիկյան բռնաճնշումներից տուժածների համար: Վերջին հաշվով, բռնաճնշումները միայն սպանությունները եւ աքսորները չէին: Իմ պապն ամբողջ կյանքը ապրեց մեղքի մեծ զգացումով, որ ընտանիքն աքսորից եւ իրեն գնդակահարելուց փրկելու համար թույլ տվեց քանդեն գյուղի եկեղեցու զանգակատունը (հրաշքով թույլ չտվեց շենքն ավիրեն, համոզելով, որ ցորենը պահելու տեղ չունեն), եւ որ հողի տակ պահեց կամ այրեց հագեւոր գրականությունը, այդ թվում՝ Աստվածաշունչը:

Հիմա ի՞նչ պետք է անենք ես եւ մյուսները: Եթե լռենք, կստացվի, որ թույլ ենք տալիս 1937 թվականը սողալով հաստատվի մեր ներսում: Երբ Հայաստանը վերանվաճեց անկախությունը, եւ բոլշեւիկյան կարգերը տապալվեցին, վստահ էի, որ խավարը Հայաստանից առհավետ հեռացավ, վստահ էի, որ իմ մեծ պապերի, պապերի հոգիները որոշ հանգստություն կգտնեն:

Հիմա մշակույթի բավական երիտասարդ փոխնախարարը՝ Արեւ Սամուելյանը, որը պնդում է, որ 30-ականների հալածանքի զոհ է դարձել, առանց խղճի խայթ զգալու փակում է վերոհիշյալ ցուցահանդեսը, երբ այն բաց է եղել 22 օր: Սա մեր ժամանակների ամոթն ու խայտառակությունն է:     

Հայաստան, իբր 21-րդ դար, անկախ պետություն եւ մի փոխնախարար, որն ասում է, թե ցուցահանդեսի կազմակերպիչները մեզ հետ չեն ճշտել բովանդակությունը: Լավ, չե՞ք ամաչում, ամոթի զգացում չունե՞ք:

Ինչո՞ւ պետք է ցուցահանդեսի կազմակերպիչները ձեզ հետ համաձայնեցնեն ցուցահանդեսի բովանդակությունը, թե՞ ձեզ թվում է դուք Սուսլովն եք, իսկ մենք էլ ԽՍՀՄ-ում ենք: Արեւ Սամուելյանն «Ազատության» հետ զրույցում պարզաբանելով այդ որոշումը, հայտարարել է, թե ցուցադրությունը «քաղաքականացված էր», եւ միայն որոշակի շտկումներից հետո հնարավոր կլինի այն վերականգնել: 

Եթե այս հայտարարությունը աներ Հունգարիայի, Էստոնիայի, անգամ Նեպալի փոխմախարարը, ապա հաստատ պաշտոնանկ կարվեր, իսկ մեզ մոտ չի կարելի ոչինչ քաղաքականացնել: Եւ չենք զարմանա, որ մի օր Ազգային ժողովում ինչ որ մեկն ասի՝ մի քաղաքականացրեք:

Իրավիճակի ամբողջ խայտառակությունն ամփոփված է Արմեն Ամիրյանի այն հայտարարությունում, թե Հայաստանի մշակույթի նախարարության բոլոր ՊՈԱԿ-ները պարտավոր են մեկամյա կտրվածքով իրենց ցուցադրությունները համաձայնեցնել նախարարության հետ։ 

Ինչ որ ուժեր համառորեն ցանկանում են Հայաստանը խցկել 1937 թվական եւ թույլ չեն տալիս, որ 21-րդ դարը հասնի Հայաստան: Առանց ազատականացման չի կարող առաջընթաց լինել: Գաղափարը, միտքը, նախաձեռնությունը ճնշելը, բյուրոկրատական մամլիչով սեղմելը մեղք է եւ հանցագործություն ներկա եւ ապագա սերունդների հանդեպ:

Մշակույթի նախարարությունը պետք է խրախուսի, նպաստի ցանկացած նորարարության, նախաձեռնության իրականացմանը, եւ ոչ թե խորհրդային ժամանակների ոճով եւ ոգով գրաքննիչի դերակատարում ստանձնի: Այս իրավիճակում նախարարությունը պետք է ներողություն խնդրի արգելքի համար եւ վերաբացի ցուցադրությունը: Ցավոք, հասարակությունը պասիվ է եւ գրեթե անտարբեր: Սա էլ ապրիլյան խայտառակ ընտրությունների հետցնցումների արդյունքն է:

Ցուցահանդեսի փակումը մեր օրերի իրողությունների արտացոլումն է: Այսպես ճնշվում է առաջընթացին, զարգացմանը միտված ցանկացած քայլ եւ առաջարկ: Այսպես խեղդվում է սթափության կոչող ցանկացած խոսք եւ մեկնաբանություն: Ժամանակին Անդրեյ Սախարովը հետադիմական ուժերին բնորոշեց որպես ագրեսիվ հնազանդ մեծամասնություն: Հիմա, ցավոք, մենք նույն վիճակում ենք: Եթե հակառակը լիներ, ապա այսօր, երեկ, վաղը մշակույթի նախարարության մոտ տասնյակ հազարավոր մարդիկ կհավաքվեին՝ մտավորականների, արվեստագետների գլխավորությամբ:

Հովհաննես Թումանյանի երեք զավակները դարձան բոլշեւիկյան բռնաճնշումների զոհեր: Այսօր նրանց եւ մյուս զոհերին նվիրված ցուցահանդեսը փակվում է: Ո՞րն է հաջորդ քայլը: գուցե ճիշտ կլինի տուն-թանգարանի փակումը: Գուցե Արեւ Սամուելյանի մտքով անցնի, որ թանգարանի գոյությունը քաղաքականացված է: Իսկ գուցե բռնաճնշվածների սերունդներին զրկեն Հայաստանում ապրելու, աշխատելու իրավունքից, դա դիտելով որպես քաղաքականացված գործընթաց: 

Անկախության վերանվաճումից հետո, ժողովրդավարական կարգերի հաստատումից, մասնավոր սեփականության վերականգնումից հետո ես գլուխս բարձր էի քայլում ոչ միայն այն պատճառով, որ իմ երկիրն անկախ է, այլ որ իմ նախնիների արյան հեղումը հենց այնպես չանցավ եւ նրանց հոգիները հանգստության մեջ կլինեն: Հիմա ես նորից գլխիկոր եմ քայլում: Հասարակությունն անտարբեր է, որ ցուցահանդես է փակվում, իսկ անկախ Հայաստանում իշխանության ղեկին մի ուժ է, որը գործում է խորհրդային ամենավատ տարիների՝ երեսունականների ոգով:

Ո՞րն է կառավարության, նախարարությունների նպատակը՝ ճնշե՞լ, արգելե՞լ, փակե՞լ: Իսկ ի՞նչ է լինելու հետո: Հետո գալու է մեծ դատարկությունը:

Ամենադաժան սցենարներից խուսափելու համար պետք է արագ սթափվել: Հիմա խոսում ենք մշակույթի ոլորտից, բայց այլ ոլորտներում նույն վիճակն է: Եւ ի՞նչ է պետք անել: Սկսենք մշակույթից: Ազատականացրեք մշակույթը: Թույլ տվեք ով որտեղ ինչ ուզում է ցուցադրի, եթե իհարկե այն ռասիզմ կամ բռնություն չի քարոզում:

Թարգեք ստուգելը, տուգանելը, ճնշելը, վախեցնելը, սպառնալը: Մնում է՝ մտնեք թանգարաններ եւ ստիպեք հավաքել բոլոր այն կտավները, որտեղ մերկ կանայք են պատկերված, չնայած, ինչ որ նման բան արդեն իսկ եղել է:

Սկսենք մշակույթի ազատականացումից, ապակենտրոնացումից: Սկսենք եւ տեսնենք, թե ինչպես է սկսում շնչել հասարակությունը: Թույլ տվեք, որ քսանմեկերորդ դարը մտնի Հայաստան: Մեզ նոր 1937 թվական պետք չէ:

Գեղամ Նազարյան

Քաղաքագետ 

 

 

 

 

 

 

 

website by Sargssyan