1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 24 փետրվարի 2018թ., 00:00
Մոսկվան մեկնաբանել է Թրամփի՝ Սիրիայում Ռուսաստանի «ամոթալի վարքագծի» մասին հայտարարությունը ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդն այսօր կանդրադառնա Սիրիայի հարցին Մահապարտ ահաբեկիչը ռումբ է պայթեցրել Քաբուլում Եղանակը Հայաստանում.առաջիկա 5 օրվա եղանակի կանխատեսում Բաքվում Իսրայելի քաղաքացի է կալանավորվել Մոուրինյո. Ինձ չի անհանգստացնում Լուկակուի գոլազուրկ խաղը առաջատարների դեմ Էլինար Վարդանյան.«Այս վերնախավը պետք է փոխվի» (Տեսանյութ) Աֆրինի քրդերը հրապարակել են թուրք զինվորների թաքստոցը հողին հավասարեցնելու տեսագրությունը ԼՂ հարցը ԱՄՆ-ի, Եվրոպայի ու Ռուսաստանի համար դարձել է միակը, որտեղ կա կոնսենսուս. Ս. Տարասով Ռուսական կապրիզներ. «Աէրոֆլոտ»-ը խնդրահարույց որոշում է կայացրել Աշխարհահռչակ կոմպոզիտոր, ֆրանսահայ Միշել Լեգրանը նշում է 86-ամյակը (Լուսանկարներ) Եվա Ռիվասը հրապարակել է իր ամենամերկ լուսանկարը Մաքսատան պետը երկու «LEXUS» ու յոթ անշարժ գույք է հայտարարագրել Ջոբսի ուղղագրական սխալներով ռեզյումեն աճուրդում կվաճառեն Պետդեպարտամենտը հաստատել է մայիսին Երուսաղեմում ԱՄՆ դեսպանատան բացումը Արեւելյան Վրաստանում մի քանի տասնյակ տոննա ձուկ է սատկել Օրվա հանդիպումների անոնս Ո՞ւմ հետ են ամուսնանալու մեր որդիները. The Guardian-ը՝ Հայաստանում սելեկտիվ աբորտների մասին Քադիրովն անիծել է Ստալինին Ուզում էինք ԱՄՆ-ին օսմանյան ապտակ հասցնեինք, բայց գերմանական հողաթափով ծեծ կերանք․ թուրք կուսակցապետ «Հրապարակ». Կառավարելի ԲԴԽ. նոր կրքեր են բորբոքվում «Փաստ». Ավազակները սկսել են թիրախավորել զբոսաշրջիկներին «Հրապարակ». Երեւանում անհայտ օտեարերկրացին ադրբեջանական մետաղադրամ է տվել մատուցողին՝ որպես թեյավճար Զվարճալի դեպք ՀՀ ծանրամարտի առաջնությունում.ծանրորդը ծանրաձողով հասավ տրիբունա (տեսանյութ) Դոնալդ Թրամփ կրտսերի հետ ընթրիքն ու զրույցը Հնդկաստանում 39 հազար դոլար կարժենա Թուրքմենստանի նախագահը հայտնել է TAPI գազատարի աֆղանական հատվածի կառուցման մեկնարկի մասին Դիմահարդարման կանոններ, երբ կինը ղեկին է Եվրոպայի լիգա. Հենրիխ Մխիթարյանի վիճակագրությունն ու գնահատականը 50-ամյա Պամելա Անդերսոնին տեսել են Միլանում Ինչու՞ են անետացել Սթոունհենջի կառուցողները Զոհ և վիրավորներ. «Ատլետիկ»-ի և «Սպարտակ»-ի երկրպագուների դաժան բախումը Բիլբաոյում (տեսանյութ) Ուկրաինացի բլոգերը մեկնաբանել է հեռուստահաղորդավար Նորկինի հետ կռիվը (Տեսանյութ) Դեղերի դեղատոմսով բացթողումը կարող է բերել ստվերային շրջանառության մեծացման. իրավապաշտպան Արաս Օզբիլիսը ստացել է խաղային համար «Շերիֆում» Ադրբեջանցիների տգիտությունն անսահմանափակ է Սերժ Թանկյանը Նիդերլանդների խորհրդարանին շնորհակալություն է հայտնել Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու համար Թուրքիայի բնակչության քանի՞ տոկոսն է իրեն երջանիկ համարում ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ Թեհրանը պատրաստ է Բաքվի հետ կիսել իր ռազմական փորձը Էրիկ Առաքելյանն ուրախացրել է ռուսական «Մանկական Ձայնի» ժյուրիին, բայց չի անցել հաջորդ փուլ Պատասխանատվություն ստանձնելուց խուսափելը պետականախույս դիրքորոշման բացահայտ դրսևորում է Օլգա Բուզովան մերկացել է Փետրվարի 23-ի կապակցությամբ Թուրքիան Կոռուպցիայի ընկալման ինդեքսում ընդգրկվել է «վիճակը վատթարացող» երկրների ցանկում Բելառուսն ու Ռուսաստանը կարող են վերսկսել գազի գնի շուրջ բանակցությունները մարտի վերջին Մակրոնը կխաղա «Պետյան եւ գայլը» ներկայացման մեջ Թրամփի խորհրդականները կարող են ազատվել աշխատանքից Թուրքիայի իշխանությունները պետք է վերջ տան իրենց «բանտային քաղաքականությանը». Օրհան Փամուք Բարձրահարկ շենքի չորրորդ հարկից 31-ամյա կին է ցած ընկել եւ ողջ մնացել Թուրք հաղորդավարը հեգնել է Էրդողանին ԼՂ-ը անկախ Ադրբեջանի կազմում անգամ մեկ օր չի եղել, ԼՂ-ը երբեք չի վերադառնա Ադրբեջանի կազմ. Զատուլին Սերժ Սարգսյանն ընդունել է ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Տոյվո Կլաարին Ուկրաինան միացել է Իլոն Մասկի Hyperloop նախագծին ԵՏՄ–ում բելառուսական կաթի՝ Ռուսաստան մուտքի արգելքը խախտում են համարում Վոլոչկովան եկեղեցում «հարձակվել է» պապարացիների վրա, որոնք լուսանկարում էին նրան սիրեկանի հետ -29.6. այս գիշեր Մոսկվայի մարզում գրանցվել է անցնող ձմեռվա ամենացածր ջերմաստիճանը «Արթիկ» ՔԿՀ-ում քաղաքացուն խուզարկել են եւ թմրամիջոցներ հայտնաբերել ծխախոտի տուփում ԱՄՆ-ում հարսնացուն մոտ 1 ժամ մնացել է վերելակում և ուշացրել իր իսկ հարսանիքը (լուսանկարներ, տեսանյութ) «Հին Երևան» նա­խագիծը փակում է մետրոյի զարգացման հեռանկարը Մի շարք համայնքներում ՏԻՄ ընտրություններին ընդա­ռաջ ինքնաբացարկների շքերթ է սկսվել Արգենտինայում ՌԴ դեսպանատանը պատկանող շենքերից մեկում հայտնաբերվել է մոտ 400 կգ կոկաինով մի քանի ճամպրուկ (լուսանկար) Ավստրալիայի փոխվարչապետը հրաժարական է տալիս սեքսուալ սկանդալի պատճառով Հոնքերի նոր թրենդը ցնցել է համացանցը Հայտնաբերվել է կեղծված կարագ Տաքսիների համար հին մեքենաների շահագործումը կարգելվի Տեղումներ են սպասվում. «Մեղրու սար» հատվածում մառախուղ է Եվրոպայի լիգայի 1/8 եզրափակչի բոլոր մասնակիցները հայտնի են Ինչ է իրականում գողացվել Մատենադարանից. մանրամասներ Արտակարգ դեպք Սոթքում. ինչու են ռուսները պատանդ պահել եվրոպացուն ԱԱԾ Գորիսի բաժնի պետը հրաժարական կտա Ոստիկանության եւ ԱԱԾ անունից վախեցնում են ՀԿԵ-ի հետ աշխատող գործարարներին Լևոն Ալթունյանը ցանկանում է մասնավոր հիվանդանոցները վերահսկել Ազգային ժողովը 12 միլիոն դրամի հեռախոսազրույցներ է ունեցել Թեժ պայքար 30 հոգու մեջ. դատավորները՝ նոր սկանդալի կիզակետում Ուրիշ կինո. ազատության մեջ հայտնված նախկին ոստիկանին կկալանավորե՞ն Տարոն Մարգարյանը որոշել է պարգեւատրե՞լ ավագանու նիստի ՀՀԿ-ական «հերոսներին» Փլուզում Գյումրիում. 11 բնակիչ է տարհանվել է, այդ թվում երկու երեխա Հնդկաստանում հարսնացուն հրաժարվել է ամուսնանալ փեսացուի հետ՝ վերջինիս ճաղատության պատճառով Անկարան արձագանքել է Նիդերլանդների խորհրդարանի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչմանը Խոշոր վթար Երեւանում. Վթարված մեքենաներից մեկը հայտնի գործարարի որդունն է Հայ «օրենքով գող» Զապը ադրբեջանցի Գուլիի սպանության համար պատվե՞ր է ստացել
Հարցում

Ապրիլյան իշխանության իմաստը

Ապրիլին Հայաստանում ձևավորվելու է նոր իշխանություն։ Սահմանադրությունը պահանջում է, որ նշված ժամկետներում իշխանությունը ձևավորվի, իսկ իրականությունը պահանջում է, որ իշխանությունը լինի իրոք նորը։ Անձերը կամ անվանացանկը թերևս ամենակարևորը չեն։ Շատ ավելի կարևոր է օրակարգը, որպեսզի ո՛վ և ովքե՛ր էլ որ այն ձևավորեն, գնան խորքային նորացման, և ոչ՝ ստանդարտ լուծումների ճանապարհով։ 

Նախագահ Ս. Սարգսյանն իր վերջին հրապարակային ելույթներում մի քանի անգամ հիշատակեց Իսկանդերները ՝ դրանց տեսական և կիրառական նշանակությամբ։ Հակառակորդին զսպվածության մղելու և ռազմական հավասարակշռության փաստի արձանագրման տեսակետից սա ճիշտ ընտրված ուղերձ էր։ Մյուս կողմից՝ իսկանդերների հիշատակումների և դրանք որպես հաղթաթուղթ գործածելու հնարավորությունն անվերջ չէ։

Բանակի իսկանդերը գտնվեց, բերվեց։ Դա մեծ գործ էր, բայց մեզ պետք է գտնել մեր մյուս ոլորտների «իսկանդերները»։ Տնտեսության, կրթության, արտագաղթի, գյուղատնտեսության, քաղաքային կառավարման, համայնքների զարգացման, մշակույթի, սփյուռքի հետ կապերի, հայկական աշխարհի, և այլն։ Եվ հենց սա՛ պետք է լինի ապրիլյան իշխանության իմաստը։

Երկրում իրական փոփոխություններ և իրական արդյունքներ են պետք։ Բարդագույն մի շարք հարցերում մենք ոչ միայն չենք կարողանում գտնել լուծումների բանալիները, այլ նույնիսկ չենք կարողանում կայունացնել վիճակը։ Դրա ապացույցն ամայացող գյուղերն են ու դատարկվող դասարանները, երկրից դուրս բերվող կապիտալը և Հայաստանում գործ չդնելու, ներդրումներ չանելու միտումը, որը, ցավոք, տարածված է հայաստանյան և սփյուռքի բիզնես շրջանակներում։

Ապրիլյան իշխանությունը պետք է լուծի վստահության խնդիրը։ Վստահության խնդիրը շրջադարձային պահի է հասել։ Իմ ասածը չի վերաբերում վստահությանը որևէ անձի, կուսակցությանը և նույնիսկ կառավարությանը։ Իմ ասածը վերաբերում է վստահությանը պետության ապագային և հեռանկարին ընդհանրապես։

Ես սա ցավով եմ ասում, խոր տագնապով։ Նկատվում է պետության անհեռանկարայնության վերաբերյալ տրամադրությունների աճ։ Չգիտեմ՝ պետությունը պատվիրե՞լ է խորքային հետազոտություններ այս հարցի շուրջ, բայց միջին դասարաններից երեխաների արտագաղթի տվյալները, առկա տրամադրությունները, բիզնես պասիվությունը, մերձավոր սփյուռքում առկա տրամադրությունները, ՌԴ քաղաքացիության ձգտողների թիվը և մի շարք այլ փաստարկներ հաստատում են խնդիրը։ Այս միտումը պետք է որևէ կերպ զսպել, որովհետև հազարամյակներով պետականություն չունեցած ժողովուրդների և նրա էլիտաների մոտ պետությունը գենետիկական օրենք չէ։

Ով և ովքեր էլ ձևավորեն ապրիլյան իշխանությունը, այս խնդիրները հավանաբար կարևորելու են։ Բայց դրանց լուծումները մակերեսային չեն, և խնդիրն այստեղ ցանկությունը չէ, այլ՝ դրանց լուծումների մեխանիզմների ընտրությունը։ Պետք են ոչ ստանդարտ քայլեր, ոչ ստանդարտ մոտեցումներ։ Իներցիոն լուծումների ճանապարհն արդյունք չի տալու, որոշ ժամանակ անց ավելի բարդ իրականության առաջ է կանգնեցնելու։ Իներցիոն և հատվածային լուծումները խորացնելու են խնդիրները։

Ինչպե՞ս դառնալ իրոք նոր իշխանություն

Երկրում պետք է փոխվի մթնոլորտը, երկրում պետք է փոխվեն տրամադրությունները, պետք է փոխվեն հանրային սպասումները։ Պետք է կարողանալ կոտրել այսօրվա ծույլ և հոգնած մթնոլորտը։ Եվ վերջապես՝ երկրին և հասարակությանը պետք է նոր օրակարգ։ Երկիրը պետք է արագ տեմպերով գնա արդիականացման։ Հայաստանի մոդեռնիզացիան (արդիականացումը) ամենալայն իմաստով՝ պետք է դառնա ապրիլյան իշխանության օրակարգը։ Որքան ուշ սկսվի այս պրոցեսը, այնքան ծանր գին ենք վճարելու։

Ապրիլյան իշխանությունն ունի նորը համարվելու և երկրում բեկում մտցնելու, կյանք հաղորդելու, պետություն զարգացնելու կենսական էներգիա տալու պարզ հնարավորություն։

Մարդկանց տալ աշխատելու, գործելու ազատություն՝ անկախ մասնագիտությունից, զբաղմունքից և սոցիալական վիճակից։ Ցանկացած քաղաքացի պետք է զգա այդ ազատության շունչը։ Նոր ազատության և նոր հնարավորությունների լուրը պետք է հասնի այլ պետությունների հայ համայնքներ՝ նոր և տասը տարի առաջ գնացածներին, դրսում տեղավորվածներին, հաջողածներին և մի կերպ ապրողներին։ Նոր հնարավորությունների և նոր մթնոլորտի լուրը պետք է դառնա Հայաստանի նոր բրենդը։ Կլուծենք այս խնդիրը՝ կունենանք հաջողություն, և 2040-ի ուղենիշները կարող է և իրականություն դառնան։ Չենք լուծի՝ դրանք կմնան հեքիաթ։

Տարիների ընթացքում ստեղծվել է հետադիմական գերկենտրոնացված համակարգ։ Մանկապարտեզից մինչև պետական կառավարման ամենաբարձր օղակներ։ Խնդիր դնելով՝ ամեն ինչ պահել վերահսկողության տակ, կաթիլ առ կաթիլ տարբեր օղակների զրկելով ինքնուրույն գործելու իրավունքից և հնարավորությունից, այսօր մենք ստացել ենք գերկենտրոնացված և անգործունյա համակարգ, որտեղ նորը չի մտնում, թարմը չի մտնում, պրոգրեսիվը չի մտնում։ Վերից վար բոլորը սպասում են. չգիտես՝ ում, չգիտես՝ ինչի։ Վերից վար բոլորն իրենց անգործությունը գցում են վերադաս օղակի վրա, հերթով ՝մեկը մյուսի՝ մինչև պատից կախված գործող նախագահի նկարը։ Կասեք՝ անարդա՞ր է. գուցե շատ իմաստներով՝ այո, բայց համակարգն այդպես է ձևավորել։ Ի վերջո՝ ինքնուրույն կես քայլ չանելու, չգործելու՝ անվերջ խրախուսվող մթնոլորտը բերել է ինքնուրույն չմտածելու համատարած վիճակին։

Գիտակրթական հաստատություններում, մշակութային համակարգում պետք է օր առաջ հրաժարվել ցանկացած առաջադիմական միտք կասեցնող գերկենտրոնացումից։

Գերկենտրոնացումը սպանել է նախաձեռնողականությունը։ Չկա գաղափար, նոր միտք, նոր լուծում ձևակերպելու ո՛չ մեխանիզմը, ո՛չ մոտիվացիան։

Գործելու ազատություն պետք է տալ փոքր բիզնեսին։ Առանց կտրուկ քայլերի չի ստացվելու վերականգնել գործելու հավեսը, հավատը։

Պետք է արագ թույլ տալ, որ 21-րդ դարը մտնի Հայաստան՝ հատկապես բարքերի և կառավարման տրամաբանության առումով։

Հայաստանում բացասական սպասումների և պետության անհեռանկարայնության՝ չափազանց վտանգավոր միտումները կասեցնելու, երկրում դրական սպասումներ և դրական տրամադրություններ ստանալու, և որպես հետևանք՝ տնտեսական և հանրային արդյունավետ ակտիվություն և արդյունքներ ունենալու համար ապրիլյան իշխանությունը պետք է գնա լայն ազատությունների և ակտիվ ապակենտրոնացման ճանապարհով։ Հայաստանում կա շոկային ազատության անհրաժեշտություն. դա պետք է արվի օրենսդրական լուծումների, կառավարման տրամաբանության փոփոխությամբ և պետական կառավարման համակարգում նոր մտածողություն կրող անձանց ակտիվ ներգրավմամբ։

Նույնիսկ նման ռազմավարական որոշում կայացնելուց հետո խնդիրը հեշտ չի լուծվելու։

Որոշումից իրականություն ճանապարհին լինելուէ առնվազ երկու խոչընդոտ.
Ա. դիմադրություն
Բ. անտարբերություն

Ձևավորված համակարգի բնական հետևանք է չեռնենկոյական զանգվածը, որը տեղավորվել է պետական կառավարման բոլոր օղակներում և այնտեղ իրեն լավ է զգում։ Ատամներով պայքարելու է ցանկացած փոփոխության, ցանկացած առողջացման դեմ, որովհետև իր համար վտանգ է տեսնելու։ Մյուս կողմից էլ՝ պարզապես ուրիշ բան ինքը չի կարող պատկերացնել, այլ տիպի կյանքի այն ուղղակի քրոմոսոմային մակարդակով պիտանի չէ։ Խոսքն ամենևին տարիքային գործոնի մասին չէ. Հայաստանում կայուն կերպով ձևավորվել է երիտասարդ չեռնենկոների բացառիկ սոցիալական խավ։

Լինելու է նաև տոտալ անտարբերություն։ Լայն զանգվածների մոտ (նաև նրանց, ումից բան է կախված) հոգեբանորեն ինչ-որ բան կոտրվել է։ Հայաստանում մարդիկ դարձել են անտարբեր` իրենց շուրջը կատարվողի, երկրի ու նաև՝ իրենք իրենց հանդեպ։ Շատ դժվար է լինելու տոտալ անտարբերության պայմաններում իրականացնել խորքային փոփոխություններ, նոր շունչ հաղորդել պետությանը։ Բայց ուրիշ ճանապարհ ուղղակի չկա։ Անտարբերություն պրոբլեմի հանդեպ՝ չի նշանակում պրոբլեմի բացակայություն, անտարբերություն իրականության հանդեպ՝ չի նշանակում իրականության բացակայություն, անտարբերություն առաջիկա վտանգների հանդեպ՝ չի նշանակում վտանգների բացակայություն։ Դիմադրությունը և անտարբերությունը լուրջ խոչընդոտներ են, որոնք սակայն կարելի է հաղթահարել։ Եվ այստեղ փոփոխությունների որոշմանը հաջորդող կարևորագույն խնդիրը փոփոխությունների ռեսուրսն է։

(Շարունակելի...)

Վահե Հովհաննիսյան
«Այլընտրանքային նախագծեր» խումբ

(«Այլընտրանքային նախագծեր» խումբը նոր հասարակական կառույց է, որի անդամները ներգրավված չեն պետական կառավարման համակարգում, սակայն, գիտակցելով իրենց պատասխանատվությունը պետության հանդեպ, պատրաստվում են մշակել և առաջարկել սեփական այլընտրանքային առաջարկներն ամենակարևոր խնդիրների շուրջ՝ ներգրավելով ոլորտային լուրջ փորձագետների։

Խումբն իր առաջարկները, մտահոգությունները, մտավախությունները, լուծման տարբերակները ներկայացնելու է կառավարությանը, քաղաքական ուժերին, հասարակությանը, ակտիվ աշխատելու է միջազգային կազմակերպությունների և տարբեր երկրների գործընկեր կառույցների հետ։

«Այլընտրանքային նախագծեր» խումբը մշտապես աշխատելու է նոր անհատների, դեմքերի, ոլորտային մասնագետների, գործիչների հետ, որոնց ձայնը ներկա քաղաքական իրականության պայմաններում լսելի չէ։ Քաղաքական կոռեկտությունը և կարևոր թեմաների շուրջ բազմակողմանի քննարկում ապահովելու ունակությունը լինելու են համագործակցության կարևոր պայմաններից։)

website by Sargssyan